la francofonia avança merdicament en anglofilia sotmetuda

Se pausa sovent perqué la lenga regionala parisenca s'autodestrusís pauc a pauc, en causir un pauc de la lenga del brexit per devenir mondialista, en abandonar la dignitat politica, mas imposar lo reng de lengas ditas regionalas o lengas inferioras als patois (qu'es pas la lenga parisenca aquí).

Es benlèu l'abséncia de politica lingüistica, o puslèu que la politica lingüistica de destruccion de las lengas inferioras es pas la bona politica per desvolopar lo francés, lenga de l'edicte de Villers-Cotterêt ; autres còps, vist l'incompeténcia en lenga francesa e del pòble sancièr que la parlava per la desvolopar, èra la lenga occitana o bretona qu'èra lo potz a idèa per la desvolopar ; ara que las lengas sotmetudas son destrusidas, damòra pus qu'a monejar la lenga del brexit, de la finançar de The City of London. 

La lenga francesa sembla aver abandonat d'èstre la lenga europèa de la diplomacia, amai de totas las sapienças del XXIen sègle ; es en via de sotmission al mercat de la lenga del brexit. Los locutors de la lenga del brexit ne damandan pas tant çaquelà !

Es un messatge fòrt pels locutors del francés -lenga francesa o patois parisenc- sus aquesta planèta, especialament al Canadà, mas pas sonque, tanben en Africa...

E pel moment la davalada de la diversitat lingüistica sul continent europèu es en dangièr a causa d'aquela politica dels locutors del patois parisenc.

L'anglés es lo problèma lingüistic de l'Union Europèa

Mai i son problèmas tecnocratics ambe los ciutadans, referèndum sus referèndum, la comission europèa s'enterra e respond ... en anglés ! Lo #Brexit servirà de leiçon als tecnocratas europèus, pensi que non. La tecnocracia europèa, per sas actituds costumièras, postula que l'arrogança lingüistica facilita la dinamica de dominacion d'una tecnocracia suls pòbles sotmetuts.

La lenga del problèma de l'Union Europèa es la lenga oficiala del problèma europèu, lo govèrn conservator de London. Tot ciutadan europèu o a pogut verificar, l'anglés ajuda pas a melhor far saber la politica europèa, e .... la comission contunha de parlar anglés ! 

Arriba lo #Brexit, que farà la comission europèa de la lenga anglesa, aquela del #Brexit ? L'abandonarà enfin ? O se l'abandona pas, donarà un signal que prepara a enterrar per anglofilia aguda, l'Union Europèa dels ciutadans europèus, e l'elonhar dels ciutadans, dels Europèus vertadièrs.

Avètz jà assajat de postular a l'Union Europèa, se parlatz pas anglés dins las listas dels 5 lengas que parlatz, lengas europèas, avètz cap chança d'èstre recrutat.

Aquela decision del tot anglés es una politica que destrusís en concret totas las votacions sus la diversitat lingüistica, vièlhs vòts del Parlament Europèu.  Explica aital als ciutadans, quand se comunica a la comission europèa, que l'anglés malgrat los ciutadans, la lenga estranha e del #Brexit, s'imposarà als ciutadans, coma las leis estranhas que los ciutadans comprendrà pas (primièra causa del #Brexit ! per un pòble que parla lo lengatge tecnocratic de Brussels ). Es una dictatura lingüistica europèa qu'interdit de pensar que sèm un element de l'unitat europèa.

Òsca al Brexit ! La democracia europèa pòt debutar se....

Lo bilard anglés vòta per sortir del problèma qu'an sempre pausat, car es plan los Angleses, lo nòstre problèma europèu, puèi un sistèma liberal europèu que favoriza lo sistèma de truands (Junker) per un parlament que representa pas la societat europèa. E qui a elegit Junker, la majoritat liberala del Parlament Europèu : PS Europèu, La dreita liberala (Les Républicains, UDI, PP, etc.), e l'ALDE (lo centre que sosten lo partit pro-franquista de Ciudadanos a Madrid).

Pauc a pauc, se vei que la partidocracia es contra los pòbles ; nos van fan la meteissa estratègia que pel referèndum negatiu per la "constitution" europèa en fRança (Bràvo Nicolas Sarkozy per la magolha francesa, especialista que sètz) e an Païses Baisses ?

 Òsca al Brexit ! La democracia europèa pòt debutar se.... lo personal politic dels Estats imperialistas son pus en gestion de l'Union Europèa. E dobti grandament de la bona formacion de l'elita politica dels Estats europèus continentals.

En Occitània, de qu'anèm far la la CPAM, securitat sociala, pels Angleses que son venguts aprofièichar del sistèma que los conservators destrusísson en Angletèrra. En angletèrra se vòta per la destruccion del sistèma social, sul continent los Angleses venon aprofièichar del sistèma dementre que la premsa Murdoch escriu per escupir sobre, premsa qu'es grandament legida dins los pubs angleses en Occitània, es de dire crompada pels botiguièrs angleses en Occitània.

Angleses, Escoceses, Galleses e Irlandeses del nòrd en Oèst-Occitània, de qué devendràn, pagarèm per un sistèma social que els vòlon pas pagar pels ciutadans franceses d'Occitània en Angletèrra ?

Mikeal Farage demissiona sul pic del Parlament Europèu ? Cameron demissiona sul pic de primièr ministre del London Kingdom ?

De mai, en concret, l'Union Europèa parla una lenga unica, l'anglés ; donc la lenga oficiala de la practica bureucratica europèa es la lenga oficiala d'un Estat que vòl pas de l'Union Europèa.... Un pauc coma la noblessa parlava castilhan, italian o alemand a la cort de fRança, abans que se lor copèsse lo cap, en 1792.

Voilà, vaquí ... ara los Escoceses e los Irlandeses del Nòrd an una rason de mai de sortir del reialme Unit pels Angleses. Es evidentament la melhora novèla de la jornada, que los Angleses damorèssen dins un paradís fiscal gerida per The City, farà de ben (sentat politica) al continent europèu sancièr.

E Junker per manejar la destruccion de l'Union Europèa en destrusir la fiscalitat potenciala per bastir una Union Europèa que semblèsse pas a l'AELE dels Angleses abans l'error de la far dintrar dins l'Union Europèa. 

_°_

David Bowie es mòrt

David Bowie a passat lo pont del riu.

Es un bilhet personal, soi estat sempre tocat per totas las creacions d'en David Bowie, de l'Anglés David Bowie ; donc anuèch malgrat totas las bonas novèlas que nos arríban del nòstre Sud, Catalonha (Principat), soi triste.  E aqueste maitin la tristessa d'un òme de la creacion musicala mondiala, de l'avant-gardisme musical e cançonièr, un grand trobador modèrne.

David Bowie m'a acompanhat per apréner l'anglés, una lenga qu'èra aital pas sonque aquela dels tempses victorians, de la finança ajudada per las matematicas francesas, dels tempses europèus imperialistas mas una expression potenta d'una expression de la vida d'anuèch, pels meus viatges a Londres, per la vida culturala europèa e occitana del darrièr sègle.

Espèri que la concentracion mediatica francesa del repleg regionalista francés atudarà pas aquel grand òme, sa vida exprimida per totes los ciutadans francofònes, e de ne donar un resson que cal al nivèl que cal per la cultura europèa.

Lo meu grand espèr, es d'aver un jorn en Occitània, un cantaire e creador d'iniciativa culturala d'aquel nivèl europèu e mondial.

 Nivòl « Bowie i jo » en catalan

Sortir Anglatèrra de l'Union Europèa, sempre URGENT !

Dimarç passat avèm agut la sampitèrna teatralitat anglesa fàcia a l'Union Europèa ; es evident que l'Union Europèa es subjecte a criticas... mas las criticas anglesas semblan sampitèrnament similaras al fial del temps que lo govèrn anglés fosquèsse dedins o defòra l'Union Europèa, que l'UE se reformèsse o pas ... alara perqué s'en van pas, e punt ? Perqué los ajudèm pas a sortir, i vesi que d'avantatges politics e pels pòbles europèus.

www.ara.cat

Dins un bilhet del jornal ARA podèm legir : « Al David cameron li agrada l'alt voltatge politic, lo vòl encara mai dificil. E aital aquel dimarç que s'a lançat l'aventura de refomular la relacion del Reialme unit ambe l'Union Europèa. es pas una «mission impossibla», segon çò qu'a dit, mas tanpauc aiçò es exempte de risques. primièr, requerirà una grandas dòsiss de fisença e de volontat politica dels sòcis de l'union Europèa, immerses ara totparier dins diferentas crisis -aquela de l'Èuro, aquela dels refugiats- qu'a fait trantolhar, precisament, los fondaments de la construccion europèa. E un còp convençuts los grands mandataris europèus, tocarà de dirigir un messatge a los de l'ostal, per lor dire -se cresèm qu'a obtengut çò que voliá- tocarà de votar per damorar dedins l'Union Europèa. Serà pas lo primièr còp que los Britanics aniràn a las urnas per dire Yes o No a Euròpa farà 40 ans -alara laboristas- que se convoquèt un referèndum similar e lo Yes s'es iposat ambe un 67% de vòts. Mas aquel Reialme-Unit es pas aquel d'anuèch e la campanha contra l'Euròpa compta ara ambe lo sosten politic -e mediatic- que faràn pujar lo vòts del No a l'Euròpa.»

Aquel tèxte, coma sembla en comunicacion, mescla la semantica Union Europèa e Euròpa ; lo regimpe anglés actual e lo partit UKIP non lor agrada l'Union Europèa ; l'Euròpa, coma sempre los Angleses, la vòlon mas sul modèl libertarian, AELE (vièlh modèl de las annadas abans l'integracion del Reialme-Unit a l'Union Europèa).

Ipotèsi 1 : los Angleses s'en van de l'Union Europèa, vos imaginatz la jòia dels Escoceses ? Dels Galleses ? Dels Irlandeses ... que podràn pensar l'union d'Irlanda ambe mai de vam e d'arguments que jamai per sortir del Reialme-Unit. ieu pensi a la jòia dels independentistas escocesses.... que prendràn ambe grand plaser la cadièra a Brussèllas del govèrn anti-europèu de Londres. E aital serèm mai prèp de l'Union Europèa dels pòbles, aquela Union Novèlas dels Pòbles d'Euròpa que non agrada als extremistas continentals, e que serà ajudada pels extremistas del UKIP e conservators amics dels Les Républicains!

Element 2 : los Angleses capítan de reglar los problèmas (qu'es supausat èstre) del pagament de la securitat sociala pels resortissents de l'Union Europèa en Anglatèrra ; de qué devèm far dels ressortissents angleses que, dempuèi annadas, fugísson Anglatèrra per trobar a l'Estat francés una securitat sociala qu'agrada mai ? Un ostal que se pòdon pagar, un bon viure qu'Anglatèrra a abandonat per tota sa populacion ?

Element 3 : los govèrns angleses an sempre frenat per un sistèma social de l'Union Europèu que respectèsse la populacion dels trabalhadors ambe lo principi libertarian que lor agrada tant, e pas sonque dempuèi la dòna de fèrre ! Aital la referéncia anglesa sul continent de govèrn o finencièr, e tanben dins las escòlas d'economia, Toulouse Business School (per exemple), ajudarà pus los avuglats pel sistèma economic continental qu'i veson un modèl ....

Element 4 : la sapiença bancària anglesa es aisida ambe los universitaris continentals que pòdon tripatolhar los fluxes mondials de la finança ambe unas formacions continentalas que nosautres pagam (escòla de comèrci, economica, matematica).... Rendre l'independéncia a Anglatèrra es copar aquel ceucle viciós que seca las finanças europèas, e seca las sapienças del continent que fugísson aisidament a The City de Londres. Londres es l'equivalent de Bordèu en nombre de ciutadans franceses.

Element 5 : lo sistèma legal anglés [essencialament libertarian] es puslèu un fren a una granda evolucion del dreit continental, sortir Anglatèrra de l'Union Europèa es enfin aver leis similaras e simplas per totes los pòbles del continent, es tanben abandonar un pauc la dominacion de l'anglés de cosina, dins lo dreit, lenga que las elitas continentalas pensan ultra-necite.

Element 6 : la crisi migratòria de Calais es causa del sistèma anglés de foncionament de la seuna economia, e de las errors del sistèma politic londonian ; donc immigrar en Anglatèrra devendrà mai complicat, mai del Communweath, quora los Angleses seràn fòra de l'Union Europèa. Mas aprèp, quand los Angleses vendràn sul continent lor caldrà far pagar l'isolacionisme politic e las sampitèrnas errors angleses, politica que se vòlon fargar, e benlèu mai car que lo còst qu'ara fabrica l'independéncia de Norvèja o la Confederacion Helvetica.

Per totas aquelas rasons, pensi que cal sortir Anglatèrra de l'Union Europèa.

Frauda electorala en Escòcia

Aquel bilhet es la traduccion d’un bilhet en lenga anglesa e los ligams que vos seràn necite per o legir en lenga anglesa, establís que lo referèndum es estat fraudat pel camp del NO, es de dire pels Angleses; lo govèrn de Westiminster e lo Parlament dels laboristas e conservators, e segur la «minoritat silenciosa» qu’es presada pel PP en Espanha per èstre la realitat de l’Estat de Londres. Aquò, aquí en Occitània, nos remembre lo referèndum de la Comtea de Nissa, en 1860 ; aquel referèndum es estat prepausat ambe los fusilh a la pòrta del burèu de vòts e un sol butletin de vòt qu’èra notat OUI, Òc per l’annexion a l’Estat jacobin francés, e per agradar la comunautat internacionala que refusava l’annexion de Nissa e Savòia.

I a pas d’Estat imperialista qu’auriá pas jamai fraudat per un referèndum en ligason a la dimension del seu impèri, per o conservar o per l’agradir ; l’exemple darrièra èra abans Escòcia, Crimèa.

Se cal remembrar tanben que lo Länder de Saar es estat decidat en Republica Federala d’Alemanha o França per referèndum ; son los militars americans qu’an refusat que l’afar fosquèsse orgaénizat pels Franceses, e plan segur lo referèndum se debanèt plan, e lo pòble de Saar respectat, s’i parla encara lo francic, non pas coma en Alsàcia, los dialectes alemanics, e lo poder politic de la decentrlaizacion es, dinca recentament, en via de stalinizacion per un govèrn socialista a París …

Sense guarda internacionala natra, l’imperialisme es complicat de non pas fraudar.

A Glasgow, “la polícia a investigat dètz cases de frauda electorala.”

Electors son retornat al burèu de vòts per trobar trobar gent que aviá lo nom jà emplegat per aver votat.

L’oficièr de polícia a enlevat lo paqueton de papièrs concernits.

Papièrs similars èran dins dètz diferentas caissas un pauc pertot en Glasgow, e aiçò pas sonque dins un airial.

www.dailymail.co.uk

A Dundee, l’alarma de fòcs a forçat d’evacuar lo bastiment quora lo vòt èra a se comptar.

www.mirror.co.uk

A Dundee, una zòna de fòrt vòt YES, lo compte es estat suspendut dos còps degut a una alarma de fuòc.

[…]

Cal explicar de quina manièra se debanava la votacion ; sense document d’identitat e ambe la traducion anglesa que vòl que tot se debanèsse en genta companhiá ; es segur oblidar que los Imperialistas son pas una genta companhiá, ni en fàcia a una taula, ni dins un sistèma electoral que li es l’assegurança de damorar en plaça.

Nosautres en Occitània, sabèm de quina manièra lo bonapartisme a regulat l’assimilacion de Nissa en 1860 ; o cal pas oblidar. Los Escocesses o semblan aver pensat impossible.

Dins aquel document en anglés, picatz aquí, podrètz trapar vídeo d’aiçò, la fraunda electorala anglesa en Escòcia.

La realitat politica dels imperialistas es aquela, se refúsan a la democracia.

Donc la conclusion pel 9N en Catalonha, es l’imperatiu d’una susvelhença internacionala de l’escrutin. E la susvelhença dèu pas èstre dels Estats imperialista, e se caldrà mesfisar dels delegats oficials de l’ONU, tanben.

La susvelhença èra pas necita en Escòcia ; se pensava a la benvolhença anglesa en matièra de … democracia ; donc podèm confirmar, lo subjecte es pas tocat per la benvolhença politica, es pro hard per ameritar una susvelhença dels imperialistas e dels movements d’aqueles sul subjecte al moment del vòt.

-°-

Complements de la frauda establida en Escòcia pels Angleses.

La frauda en Escòcia pel referèndum BBC ne parla enfin :

Lo valat es una frontièra de l’impèri

Lo valat es aquel que faguèron los Romans en Germania contra los Barbars, se sap qu’aquò a pas jamai foncionat, mas totes los imperialistas l’an oblidat.

L’independentisme es ligat dins l’esperit dels imperialistas a la creacion de frontièras novèlas, valats, mar de separacion, es segur que, els los imperialistas, ne faguèron frontièras e guèrras per las frontièras, e matèron pòbles per servar lo poder a la casta dels imperialistas ; la linha maginòt de 14 damora l’exemple de las estupiditats nacionalistas sus una frontièra entre Estats imperialistas europèus.

Alara la frontièra pels imperialistas es l’element màger per determinar l’independéncia d’una nacion. Lo fantasme de la barradura politica e administrativa los fa fantasmar o dessenhar aiçò :

Lo dessenh umoristica anglés es signat e publicat dins una revista liberala, ultra-liberala que aital se desvelha clarament, per èstre pel mercat-Estat-nacion. Lo liberalisme es donc mai clarament, l’expression de las entrepresas imperialas qu’an sabut nàisser dins los mercat-Estat-nacion que que se son lançat sul monde per èstre … una aplicacion de l’accion liberala.

Se cal remembrar que a l’independéncia d’Irlanda, 1921, los trens entre Dublin e Londres an pas arrestar de passar, e que la carta d’identitat o passapòrt èra pas una necessitat ! Èra en 1921, alara vesi pas perqué seriá cambiat dins l’espaci Schengen, el vilatge luxemborgés qu’es estat signat aquel tractat e que es installar als limits de quatre Estats (tres imperialistas).

Jean-Luc Mélenchon es per lo YES al referèndum per l’Escòcia, car «vòlon se desfar de la monarquia» ; l’extrèma esquèrra ambe aquelas estupiditats pròva que li cal virar la lenga tres còps abans de pensar; per contra, i a pas un antimonde liberal que m’a explicat que la creacion d’Estat novèl pausariá problèma dedins la multiplicacion dels mercats-Estat-nacion, e donc frenariá las resorgas dels mai rics, per establir una melhora reparticion que los Estats imperialistas an pas jamai sabut far.

Çò que cal salvar es tòrt, l’istòria anciana ne fa la pròva, alara perqué l’adobar alara que tot se pòt cambiar democraticament.

Anuèch quasiment totes los mèdias de l’imperialisme, dels imperialismes, fan tot çò que pòdon per agradar al mèstre imperialista, que fosquèsse monarc o republican.

L’argument contra l’occitan : lo globish

Lo globish se transforma aviat en anglés, quora se passa a la cultura populara.

La populacion nacionalista francesa e mantunes actors de la cultura francesa en Occitània (Letras), an páur de l’anglicizacion de l’Estat francés. La question se pausa del perqué ?

En junh 1992, lo primièr ministre de l’epòca installa l’article 2 de la constitucion republicana parisenca, en explicar que l’anglés amenaça, donc cal assegurar que lo francés fosquèsse pas abandonat. Es un páur clara, l’administracion francesa aviá capitat fins ara d’installar lo francés dins la societat francesa sense legitimitat constitucionala, aviá capitat d’eliminar las autras lengas ; la tecnica èra donc coneguda a París ; mas es benlèu oblidar de quina manièra lo poder anglés fabrica sa gestion de la diversitat lingüistica, dins lo dominium actual e ancian ; o sabèm dedins lo seu empèri … Es pas conceptuala l’informacion, es realitat imperiala, e podèm comparar ambe l’impèri francés, lo dopminium actual e ancian, e las manièrasd de foncionar a l’estrangièr dels nacionalistas francofònes.

Donc, i a d’unes Ginette dins Le Figaro, qu’explícan «farián melhor d’apréner melhor lo francés», mas pas contra l’anglés-globish, contra las lengas ditas regionalas, sempre lo mal es exterior (anglés) e interior (langues régionales). Lo popular sap pas coma la constitucion francesa de 1992, destria las lengas (apartheid lingüistic francés) e fabrica una ierarquizacion constitucionala (contrari a la nocion d’egalitat republicana), donc quora lo francés es supausadament amenaçat, son totas las lengas, lo dangièr de l’estrangièr, l’anglés o un Ernest Renan qu’explica que la perversion politica parla breton (èra supausadament un grand lingüista segon los intellectuals franceses ièr sus France Culture) ; el pensava que l’alemand èra lo dangièr per annexat Lorrena e Alsàcia.

Mas la páur la fabrica tanben una intelligencià culturala e letrada francofòna. Aital aquela casta letradorenca monopoliza las cadièras universitàrias per parlar de letras («es universal») e non pas ensenhar las lengas («es fòlclòre» e estudis scientifics de lingüistica) ; aquò perjudica a las lengas ditas regionalas que son soletas a l’interior del territòri e qu’an pas d’exterior per salvar la qualitat lingüistica de l’ensenhament. Aquò prejudica sonque, o quasiment als creòls, a l’occitan, al savosian, al francic, e als parlars de la lenga francesa (que cal pas oblidar). Lo catalan en França se salva per èstre una lenga considerada coma lenga estrangièra ; mas avèm deputats franceses per negar al gaelic lo dreit d’èstre lenga oficiala al nivèl europèu (François Mitterrand se faguèt aital d’«amics» en Irlanda-Éireann dins un famós discors al Parlament Europèu), e donc son dins lo camp de l’extremista de dreita Vidal-Quadras, vice-president del Parlament Europèu, per NON donar un ròtle al catalan al nivèl europèu, malgrat d’èstre emplegat mai que l’estonian, lo lutuanian, lo letonian, l’eslovac, l’eslovèn, lo croat, lo maltés, o quitament autanplan emplegat que lo finnés, lo danés, lo suedés, (per parlar de las lengas qu’an pas vesins mondials de pès lingüistic gròs).

Non l’anglés amenaça digun ; los francofils an de se rassegurar tanben perqué la lenga francesa e sobretot la populacion a sabut redusir –modèl cosin,ièr- las arribadas de mots (semantica) forans de manièra ortografica e tanben fonetica, e de manièra regulara l’occitan es estat una sorga, pron plan assimilada… sovent ambe l’error dels diccionaris que díson «sorga : vieux provençal». L’ignorança es dins los diccionaris franceses (Larousse, Robert, per exemple), la páur es installada dins lo diccionari coma per preparar una páur de l’estrangièr, e lo seu desvolopament. Los podèm rassegurar tanben, l’occitan lor farà gaire de mal, tanpauc, visty la desctrussion qu’an praticat pendent mai de 800 ans, coma l’indica Guaino l’immigrat arlatenc en region imperialista parisenca:

O cal dire, aont los «Angleses» an fòrça migrats en Occitània, Peirigòrd, de moment qu’i a una politica lingüistica (puja pauc a pauc, enfin), los «Angleses» de Perigòrd an una curiositat d’apréner l’occitan ; çò qu’es pas vertadierament lo cas dels Franceses que venon a Tolosa atirats pels emplecs aeronautics tolzans, anuèch ; me recòrdi lo sovenir d’un occitanista plan conegut qu’aviá migrat en Grècia, e que coma li semblava normal aviá après lo grèc modèrne e ancian, vist que viviá  al país d’emplec d’aquesta lenga ; l’usina èra 300 emplegats franceses, tres sonque an trapat normal aiçò.

Non, i a cap d’amenaça ontologica de l’anglés o globish, o de la populacion anglesa, contra las causidas de la populacion de parlar tala lenga collectiva o tala autra (lo francés, l’occitan, lo catalan, lo basco, lo còrse, lo savosian, lo breton, etc.). Ne vòli una granda pròva : los «Angleses» de Catalonha (Sud) son integrats pron plan per entendre que los filhs se devon d’apréner lo catalan, coma totas las migracions en Catalonha ; i a una politica reala, mas los anglosaxons son volontaris per l’apréner. E per aiçò far, son los meteisses «angleses» qu’an amanat una revista mensuala en Catalonha per ensenhar la cultura e la lenga catalana, la revista se sona «Catalonia Today».

I a pas de revista d’aquel tipe pels francofònes en Catalonha, alara que son autanplan nombroses, per contra i a un Institut Français que s’interdit de comunicat en catalan…

I a una revista anglofòna en Occitània qu’explica qué ? Çò que los Occitans an pas jamai comprès : l’occitan interessa totas las populacions que vívon en Occitània, e pas simplament çò que los nacionalistas e etnistas franceses díson «les occitans de souche», ia pas d’occitans de soca, ni una lenga occitana uniformizatriça, mas simplament una lenga unica ; l’occitan es la lenga de totes-as que vívon en Occitània.

Quí coloniza sobre las arènas francesas ?

La colonizacion de la lenga anglesa dins la lenga colonialista francesa dona una descripcion dels Franceses (e del sistèma diplomatic de la Francofonia)....e de la manièra de pensar regionalista d'expansion reiala e republicana parisenca e las collaboracions universitaris, politicas e sindicalistas de tot escantilh, res de mai.

De cap mesura politica, lo francés es pas amenaçat, per contra amenaça dempuèi sègles.

Aquesta reaccion, bilhets, tribunas, estupiditats modèl Onfray, arríban sistematicament quora se parla al Parlament francés de las lengas de França, sistematicament.

Es Julian que m’a mandat lo messatge-bilhet, e l’an legit un del seu amic ; mas sembla que Guilhem aguèsse interpretar lo remandar de Julian coma se Julian èra Julien ….

I a jamai un pagan o intellectual aparisenquit per parlar de colonialisme lingüistic francés en Occitània. Aquel colonialisme es constitucional dempuèi 1992, politic ambe un sistèma plutocrata de prepausar candidats dedins los partits que fosquèsse pas perturbador pel sistèma colonial republican (èra parier pel sistème reial) ; es tanben lo desvolopament d’una pensada politica en Occitània que fosquèsse directament lo descendent de la sindròma de Stockhòlm, un sistèma plega-esquina que valoriza lo colonizador coma un sistèma de pensada politica e cosiala.

De mai, sabi pas se un Francés (o un centenar de Franceses), me sap explicar en tres minutas, e sense consultar, las definicions de lenga, lengatge, dialecte e parlar, e de colonialisme ; lo darrièr concepte es talament integrat dins la via de l’Histoire de France, istòria re-escrita per pegar a las realitats republicanas novèlas que se volián imposar pendent la tresena, ambe l’instrument escolar francés obligatòri, en confusion –encara- de francizacion e alfabetizacion, qué ….

O tornarai dire e escriure ; la confusion entre l’etnia francesa, Français (etiqueta etnica e nacionala al sens antropologic) e lo concepte politic de La Terreur de Francés (Ernest Renan o/e Maurice Barrès), Français, es un grand problèma per l’Estat francés, per Occitània, e per tot lo sistèma europèu. La confusion es estada entretenguda per Ernest Renan e Maurice Barrès per integrar Lorrena e Alsàcia al reialme devengut republican, e perqué èran d’aqueles païses estrangièrs, e la confusion agradava per manténer lo sistèma d’ancian regime pels dictators de tot escantilh dins l’Estat centralista e dit jacobin francés (utilitat financièra, car los Occitans, Bretons, Còrses, Catalans, Bascos, Flamands, an pagat per París e sa riquessa d’ancian regime).

Bis, terç, legir Cornelius Castoriadis e Fichte !

-°-

Ai res de cambiar al comentari vièlh aqueste, e se cal mesfisar sempre dels Franceses, nos an talament enganat al fial de l’Histoire de France.

Tolosa, identitat e lenga… anglesa

Las elitas economistas francesas de Tolosa, las meteissas qu'an abandonat l'occitan, fan 'avançar' la francofonia ambe una novèla identitat ; la lenga anglesa sembla èstre una identitat per els ... jà un etiqueta, lèu la carta d'identitat !

Dins un sistèma bancari qu’es pas al nivèl de la creacion d’entrepresa e de las transmissions de las entrepresas pichonas occitanas, las escòlas de comèrç fan la pròva que lo sol biais de l’integracion economica es lo cambiament sampitèrna a Tolosa d’identitat ; ara l’identitat es en lenga anglesa, abans èra de lenga francesa.

Dins lo meteis jornal, la DDM, una jornalista presenta Mac Donald’s coma element de desvolopament de la creacion d’entrepresas ; es que l’article se podiá èstre d’un autre biais ? Soi pas segur. E concretament, pel sistèma bancari o pel sistèma de reclassament dels quadres de las grandas entrepresas (lo chèc de licenciament en man) an la possibilitat de crear un … Mac Donald’s ; çò que pròva ambe los ChichKebab la fauta d’imaginacion dels creators d’entrepresas, e tanben una adaptacion al cretinisme generalizat del public ; se cal demandar quí fòrma al cretinisme aquel ? Un indici : la majoritat dels cretins formats en fRANÇA sortiscan de l’Éducation Nationale !

Podèm notar que la lenga francesa sembla quitament pas èstre mestrejada per la jornalista qu’escriu sobre Mac Donald’s ; mas quí l’a remarcat ? McDo s’en trufa… e los professors esquerristas (son de dreita de còps ? non jamai a Tolosa, la ierarquia velha !) an lo combat contra Mac Do en cap, per la “malbouffe” e res d’autre !

Alara : «comment ouvre-t-on un Mac Do ?» explica plan una causa que sabi dempuèi mai de 20 ans ! Aprèp la primièra visita jornalistica al Mac Do d’Agen –aquel que s’agradís anuèch ; me remembri la primièra conferéncia de premsa ; lo Mac Do s’installava sus la plaça de las manifestacions dels païsans qu’avián de mal de vendre las tomatas de Marmanda … ara n’i a quasiment pus de plen camp. Mas Mac Do s’agradís e vendrà sempre las tomatas de las sèrras irrigada e calfada al nuclear. Pende la dubertura aquela ai plan vist que lo sol interès dels mèdias locals del moment èra las campanhas de publicitat de Mac Do dins los lors mèdias (Europe 2, DDM, SO, RFM, Frequence 47). Lo sol a pausar la question de la lenga, es estat jà ieu ! Tot èra en anglés dedins, lo manager de París –pas la proprietari- me respondèt qu’an fait d’estudi sul tèma, los clients an mestièr (demanda clara) del francés (cal pas imaginar qu’an demandar l’occitan dins las enquèstas) per l’endefòra, lo Mac Drive ! La question èra ligada a la descripcion que faguèri dels Mac Do de barcelona, que tot es en catalan.

Es pas la lenga çaquelà que farà lo bon minjar, e lo biais de minjar occitan. Se podrà sonque explicar que Mac Do es de ‘restauration’ dins la DDM ? O devon pas saber çò qu’es se restaurar a l’occitan dins la redaccion de la DDM ? Remarcarèm qu’es mai que tot, una question de moneda, la soma d’entrada per aver un Mac Do, a pas cambiat en 15 annadas. Los quadres de las grandas entrepresas parisencas podràn crompar un Mac Do, mas 15 ans aprèp serà mai complicat de tornar en Occitània ambe un projecte aital, coma se fasiá aisidament 15 annadas fa. La densitat de Mac Do es granda en Occitània, es la rason primièra. Mas se cal pas imaginar qu’i a pas d’autre sistèma entreprenarial similar per davalar en Occitània, sense aver la mendra idèa de comèrç original… e sobretot bancable. Car lo sistèma bancari, quadres mai que tot sortits de las escòlas en referéncia ante o de las escòlas de matematicas, a pas cap idèa de çò qu’es una entrepresa individuala o basicament licada al territòri, la lenga francesa ajudada pas per Occitània en 1950, l’anglés tanpauc per 2013 !

Dins aquel article s’aprendrà donc gaire de causa ; senon qu’i a una confirmacion : lo mercat-estat-nacion francés fabrica cargas economicas que son de crompar per poder viure sul territòri, un pauc coma l’ancian regime se crompava carga e un territòri per crubar moneda. Dins un cas e l’autre, lo cargat de mission economica per crubar l’argent, serà ligat a la desoccitanizacion, descervelament de la populacion, per melhor pagar lo sistèma que lo castiga. Anuèch, lo sistèma mediatic ajuda al tot per plan entendre que res non val per resistar.

Un jorn, a Tolosa, ai confirmat a un ciutadan, que dins dètz annadas se parlarà sonque anglés a Tolosa ; ai obtengut un somrire dobtós ; en 1950 o en per aquí, 80 % de la populacion parlava occitan a Tolosa …50 ans aprèp se parla a 99 % un francés de mèrda. 2070, Tolosa parlarà un anglés de mèrda, nostalgics de la francofonia (o poder francés ancian), e i aurà, segur, encara associacions occitanistas d’esquèrra per demandar subvencions.

-°-

Tolosa, plaça del capitòli, i aurà una manifestacion pacifica, coma pertot sus la planèta, #viacatalana per l’independéncia de Catalonha (Principat), 16h.

 

A Baila Átha Cliath an pensat qu’emplegar las doás lengas oficialas èra causa normala.

E a Tolosa, de qué se debanarà ? La manifestacion #ViaCatalana serà disolguda per la polícia coma per París ?

1921, Éireann èra una republica independenta, lo gaelic d’Irlanda deveniá lenga oficiala e ensenhada (pertot). Lo succès de l’ensenhament a pas reviscolat l’emplec del gaelic dedins la populacion, ni al nivèl republican, ni en Ulster colonizat. Per encoratjar o pas, los Francés qu’an pauc d’aver Occitània que fòrabandiriá ambe l’occitan oficial la lenga imperialista francesa. E per indicar que lo sol ensnehament, cambiá pas la frequéncia d’emplec de la lenga mesprezada.

Puèi pel problèma del dissabte 7 de setembre 2013 (e per non pas parlar sonque istòria), e la preséncia de l’occitan dedins la manifestacion podrèm apondre : l’occitan es lenga oficiala al Pricinpat de Catalonha, ara, o serà tanben aprèp l’independéncia ? E pendent la manifestacion de Tolosa ?

Lo Partit de la Nacion Occitana –me sembla qu’es aital que se nomma, quitament s’ai agut un dobte recentament- explica dins un comunicat que cal venir lo 7 de setembre acompanhar l’iniciativa catalana #viacatalana per l’independéncia. Ai pas vist d’autres comunicats occitans sul tèma. Ai remarcat que l’ora sembla pas èstre la meteissa : es que cal èstre sistematicament en retard quora sèm occitan e de Tolosa ?

-°-

-°-

E Bordèu es pas melhor … dins la nostalgia a l’anglofonia maniaca.

A Sant Martin a las Caraïbas, ne párlan.

L'EURÒPA, FRANÇA E NOSAUTRES FÀCIA A LAS LENGAS REGIONALAS EN PORTADA!
Igor Rembotte

publicat lo dijòus 9 de mai de 2013 a las 10:14

Fasent bon l’avejaire del Conselh d’Estat, lo govèrn renonciava lo 10 d’abrial darrièra a la ratificacion de la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires, çaquelà un engatjament n°56 del candidat Hollande.
Aviá dit "Moi Président... je ferai ratifier la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires. Je suis pour que les langues régionales soient reconnues et parlées. Si je suis président de la République, j’aurais à envisager avec le Parlement, une modification de la Constitution pour ratifier la charte des langues régionales. (...) En rappelant, néanmoins, que la seule langue officielle est le français." [NDLT : Me President … farai ratificar la Carta europèa de las lengas regionalas o minoritàrias. Soi favorable que las lengas regionalas fosquèssen reconegudas e parladas. Se soi president de la Républica, aurai d’envisatjar ambe lo Parlament, una modificacion de la Constitucion per ratificar la Carta de las lengas regionalas (…) En tornar, totparier, que la sola lenga oficiala es lo francés]
Sobre aquesta via, lo Conselh del ministres del 10/04/13 aviá previst d’examinar cinc projectes de lei de modificacion de la Constitucion, que la ratificacion de la Charte européenne des langues régionales i èra integrada [….]. Mas, a la velha d’aqueste conselh, lo president Hollande informava de sa volontat de retirar aquel tèxte de l’òrdre del jorn e del renonciament del govèrn de portar aquel projecte legislatiu. Per justificar la sortida aquela, lo president dels Franceses donava l’avejaire, sollicitat, del Conselh d’Estat que estimava que aquel tèxte seriá pas confòrme a la Constitucion ; alara que quitament lo projecte portava sobre la modificacion de la dita Constitucion ...
En realitat, la mesa en òbra d’aquesta promessa electorala auriá un còst vertadièr que l’Estat es pas actualament en mesura de pagar.
Una autra rason del reneonciament podriá èstre dins la páur d’Hollande de non pas pervenir a capitalizar los 3/5 dels parlamentaris qu’une revision constitucionala necessitava ; d'autant mai que devriá conténer d’autras tematicas tala que la refòrma de l’estatut del chef de l'Etat o encara lo dreit de vòt dels estrangièrs.
Une carta de contranhiment
Adoptada pel Conseil de l’Europe lo 25 junh de 1992, la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires consacra "le droit imprescriptible de pratiquer une langue régionale dans la vie privée et publique".

Dins aquel sens, la dita Carta enoncia nòu "objectius e principis" de contranhiments en cas de ratificacion, dementre que "la facilitacion e/o l’encoratjament de l’usança oral e escrit de las lengas regionalas o minoritàrias dins la vida publica e privada ; la mesa a disposition de fòrmas e de mejans coërents d’ensenhaments e d’estudis ; la promocion de las fòrmas apropriadas d’escambis transmacionals per las lengas regionalas o minoritàrias practicadas devath una fòrma identitca o aprosmada dins dos o mantunes Estats."
98 mesuras, dementre que l’Estat signatari dèu causir d’en aplicar un minímum de 35, acompanhan aqueles principis en matièra d’ensenhament, de justícia, d’autoritats administrativas e de servicis publics, de mèdias, d’activitats culturalas, de vida economica e sociala, e d’escambis transfrontalièrs.
França n’aviá seleccionat 39 al moment de la signatura en mai 1999 [NDLT signatura presentada de faiçon rocambolesca per Muscovici a Bucaresti], mas se jonherà alara pas als 25 Estats l’aguent ratificat, per las rasons sus listadas.
(NDLR: En dreit international, la signatura val per n’èstre sòci, promessa e procedís la ratificacion, del poder executiu en general, qu’engatja l’Estat signatari d’executar los tèrmis signats)
Per compensacion, la majoritat de govèrn s’es virat sul projecte de lei relatiu a la fasa 3 de la decentralizacion [NDT : prepausada pels socialistas de Bretanha], en i ajustar un article que prevei que lo Còde de l’educacion serà completat per prendre en compte la  “connaissance des langues et cultures régionales” [NDT conseissença de las lengas e culturas regionalas].
Se tracta concretament per las collectivitats territorialas d’organizar d’activitats extra-escolàrias, educativas, esportivas e culturalas, que podràn portar sobre la coneissença de las lengas e de las culturas regionalas. Facultativament, aquestas activitats non podràn "se substituer ni porter atteinte aux activités d’enseignement et de formation fixées par l’Etat" [NDT : se subtituar, ni portar prejudici a las activitats d’ensenhament e de formacion fixadas per l’Estat].
Per çò que concerní Sant Martin, es evident que caldriá pas tròp esperar las avançadas concrztas pel biais tal que las urgéncias e las causas imprevistas son superiora a las possibilitats...
De l'interès de valorizar una "langue régionale" a Sant-Martin (NDLR : es una mena de creòl anglo-francés)
Desvolopar lo bilingüisme sul nòstre territòri es un subjecte que se pausa tal una Arlesiana [NDR : made in Occitània]. Çaquelà i a unas realas e fondamentalas implicacions en matièra de desvolopament, tal que l’avèm jà exprimit aiçí. Una lei pausariá aquesta necessitat tala una obligacion e enquadrariá los mejans, en particular dins lo maine educacion que son de las competéncias qu’avèm jà mençonat.
D'autre latz, dins lo nòstre contèxte geopolitic, sabèm l’interès economic intrinsec de talas mesuras.
En fòra de tot aiçò, la practica enquadrada del multilingüisme seriá un factor de coësion sociala dedins l’esperit de promocion de l’identitat culturala.
Se tracta absoludament pas d’abandonar la lenga republicana al profièich d’una lenga locala, mas puslèu de bailar los mejans de far existar nòstra pluralitat de tal biais que l’eficacetat e la coësion fosquèsse clara dedins la basa geografica que sèm.
Alara, quinas sortidas?
Se podèm comptar ni sus l’escalon local, ni sus l’escalon nacional per donar l’impulsion necita a la nòstra especificitat lingüistica, damora una via d’explorar : aquela de l’Euròpa [NDT: Union Europèa vist de las Caraïbas] qu’autreja un luòc bèl a totas las problematicas d’identitat culturala, de coësion sociala e de desvolopament economic.
E dins aquel encastre, la reconeissença de la lenga parlada localament coma lenga regionala podriá fargar una alternativa. Aquesta reconeissença podriá sollicitacions en seguida dels fons europèus de mesa en òbra d’aquel particularisme. Lo "Saint-Martinois", lenga regionala, ajudariá d’accionar los pals financièrs a menada educacionala e culturala e quitament de cooperacion transfrontalièra. Per obténer aquesta reconeissença, caldriá que la lenga dita aguèsse caracteristicas que li fosquèssen  pròprias e la diferencia de l’anglés oficial per exemple. Robert Romney a jà donat un primièr pas dins aquel sens dins lo libre "Saint-Martin Talk", seriá de bon gran que las emienças localas competentas en la matièra s’amanèssen del subjecte e prenguèssen lo camin de Brussèllas.
O, per desfaut, aquelas de París car lo ministèri de la Culture questiona per aquel moment projectes eventuals [….] per mantunas òbras ligadas a las practicas lingüisticas sus l’ensemble del territòri.
Aquò dit, quitament sense aquel label "langue régionale", lo nòstre estatut de RUP baila d’ara endavant e jà accès a mantunes fons europèus sollicitables dins l’encastre d’un FSE. Aquò serà lo tèma dels article venent que s’inscriràn dins la seria "Europe" qu’avèm volgut dubrir aquel jorn del 9 de mai dedicat a la fèsta de l’Euròpa.
Un dels punts qu’i serà listat, concernarà la mendra-usança dels fons çaquelà disponibles pels programas operacionals a Sant-Martin (?) dementre que d’autres fan gloriòlas de sortir sul pic d’Euròpa.
Se l'objecte es pas aquí de platussar o prosejar contra lo PTOM mas de far lusir un ensemble d’aisinas que son a posite autanplan que lo RUP e que se tracta de far servir abans que de caminar per un novèl estatut e de dubrir novèl periòde de descobèrta alara que avèm pas acabat de far lo torn de las possibilitats actualas.
Sul pic, basta qu’una o mantunas associacions bastissèssen un projecte coërent de promocion culturala o a menada educativa per poder emplenar los papièrs de crida a projectes e als fons ligats, e dubrir una pòrta dins l’installacion de las nòstra especificitat lingüistica. Las iniciativas aquelas seràn, en mai, en fasa ambe la Politique Publique de valorisation de la diversité linguistique en France – Tornam aquí qu’obrar dins la linha d’una politica publica pòt duèrbe accès a finançaments publics- tala que promòu l’Estats generals lingüistics d’Oltra-mar que se son debanats en 2011, e que traparètz lo dorsier aquí.

Aquel document es plan utile per federar las demandas, demandas installadas sus un sistèma estatal francés que sap quitament pas que l’anglés o lo creòl anglés es lenga mesprezada sul seu pròpri territòri de poder republican.

Apondons importants :

1 / Sant Martin es dedins l’Estat francés e pas sonque un paradís de la pesca, ne cal parlar a Jérôme.

2 / la Charte Européenne des Langues Minoritaires es un imperatiu d’aplicacion per far dintrar Turquia o Sèrbia, o Kossòvo … dins l’Union Europèa, mas pas l’Estat francés per damorar dedins ?

3 / lo Congrès (Sénat e Assemblée Nationale) s’aplegarà en julhet 2012 ; pel moment, l’agendà es pas sompletat ambe lo cambiament qu’esperèm, dins la granda tradicion (75-1) francesa aplicada aquí pel nacionalisme expansionista francés vist pels socialistas.

4 / los elegits socialistas d’Occitània, en majoritat (levat Bordèu) se son pas gaire inquietar de l’afar, son mens inquiet que l’èran quora devián èstre fotografiat ambe l’estatua de Joan Jaurès pendent la manifestacion del 30 de març a Tolosa. Socialistas vòl dire, PSf, PRG, PCF, EELV. Lo FdG aguent clarament porès lo camp UMP-NC-UDI-MODEM e FN sul tèma, lo negar.

5 / la lei d’Estat, dins lo cas de Sant-Martin, fabricarà una ‘langue régionale’ de mai, alara que Sant-Martin a coma lenga regionala un anglés creolizat coma l’anglés de totas las populacions ditas anglofònas de la planèta. E pertot al monde, l’anglés es considerat coma divèrs e çaquelà dit lenga anglesa coma a Oxford o Cambridge, question de prestigi, levat a Sant Martin ? Es plan l’estatut legal de la lenga non francesa qu’es pausada per Sant Martin, la francofonia legala parisenca desgrada e ierarquiza las lengas, de faiçon universala. L’Union Europèa ne deuriá téner compte per sancionar l’emplec de la lenga francesa en Euròpa, Union Europèa.

-°-

La letra publicada dins L’Humanité procedís de l’excepcion francesa, non pas per la redaccion (zo veirèm), mas puslèu dins lo contengut basat sobre l’ignorança que l’anglés es tanben, tanben, «langue régionale» a l’Estat francés, dins las colonias d’oltra-mar !

Lo jornal militant L’Humanité es legit pels militants, alara gaire d’occitanistas la sábon legir sense aver una crisi de nèrvi, petar un plomb per legir lo biais que se farga la desinformacion, es pas melhor que Le Figaro çaquelà ; cal legir lo tèxte sobre la nocion o concepte de sobeiranetat en seguida per entendre. Donc es un comunista que s’amaga darrièr una “Lettre du Réseau Langues et Cultures de France”, e que per èstre publicat dins L’Humanitat d’aficar enfin “front de gauche” de las arts e de la cultura ; la causa es clara e es lo seu dreit, mas es clar ara, aprèp la recepcion del document aqueste en responsa a L’Humanité qui practica la meteissa desinformacion que Marianne sul subjecte de las lengas mesprezada pel nacionalisme republican francés.

La responsa es basada sus l’idèa que la République française se podrà salvar ; d’unes o pòdon creire, mas totes los elements abans o aprèp 1789, fan que soi grandament septic.

Impossibla egalitat de las lengas

Dins una zòna politica plan definida, i a doás lengas ; alara se podrà confirmar qu’i aurà jamai egalitat de las lengas, ni politica, ni sentimentalament. Lo bilingüisme egalitari es una farça politica per confirmar que lo colonizador lingüistic aurà encara rason dels locutors mesqrezats (langue régionale o llengua autonòmica son las semanticas per donar un nom a las lengas mesprezadas).

Volètz un exemple, lo Canadà :

L’Estat de Canadà es federal e supausadament bilingüe (i a sempre confirmacion dins las ambaissadas canadencas, clarament melhor que per las ambaissadass d’Espanha o las Casa Cervantès ambe lo catalan, lo basco, lo galician o l’aragonés e l’asturian – en al Canadà i a çaquelà pas de politica per als lengas dichas indigènas), enfin bilingüe per ajudar l’argumentacion politica dels federalistas canadencs, per evitar los independentismes.

Dins la realitat del federalisme lingüistic, podèm confirmar que lo francés es lenga mesprezada al Canadà, per contra l’anglés es imposat per una minoritat que podriá èstre equivalenta francofòna dins l’Ontario ; la francofonia es donc pas respectada en Ontario, l’anglofonia es respectada al Quebèc e aiçò malgrat una lei de discriminacion positiva pel francés, dicha lei 101 qu’es jamai criticada pels Franceses de França, levat quora es aplicada pel catalan o pel basco.

La meteissa lei es estada votada pel catalan (pel Principat de Catalonha) o per Euskadi (oèst d’Euskal Herria) ; aquestas doás leis son atacadas per los que son contra las votacions referendàrias al parlament de Madrid, los antidemocratas espanhòls (veire bilhet següent).

Que las causas fosquèssen claras, l’egalitat espanhòl-catalan per una Catalonha independenta es la fin del catalan e de l’aranés.

En Aran, lo catalan dèu èstre lenga segonda, coma l’espanhòl e lo francés, e l’aranés lenga oficiala unica.

Tot parier, los problèmas d’imperialisme lingüistic o de las conéissenças lingüisticas an res de veire ambe las populacions immigradas (flacas coneissenças), per contra las populacions d’immigrats pòdon èstre manipuladas per imposar lo punt de vista del colonial, e devenir mai reialista que lo rei ambe las lengas dominantas (Manuel Valls n’es un exemple). Pertot ont i a politica lingüistica, de vertat, politica per una lenga amenaçada, las populacions immigradas son las primièras a préner en carga las lengas valorizadas (Quebèc, Catalonha, Euskadi, Flandras ne fan la pròba), per las pichonas politicas lingüisticas dels pichons païses europèus.

-°-

Catalonha, nòu Estat d’Euròpa - un document essencial per melhor entendre, picatz sobre lo ligam.