La partidocracia francesa

Ara, o sabèm melhor, la partidocracia francesa es en dangièr d’extincion, e un dangièr pels pòbles democratas.

Lo PSf explica son programa electoral, sul pic aprèp un passatge a la television del sant truand de la darrièra presidéncia.

E atencion, aver un programa, vòl pas dire o saber plan aplicar … ni aver las competéncias per l’aplicar. S’espèra sempre e encara una lei per las lengas de França, una escota dins los ministèris sul tèma (cal benlèu melhor anar a Lorda, mas pels comunistas que ne vòlon parlar es benlèu pas evident), una politica clara en matièra d’enèrgia qu’ipotèque pas l’avenidor, una estratègia per la reforma territoriala, un biais de far participar en politica melhor que l’UMP o lo FN, una politica europèa que plaçèsse pas lo mai grand truand luxemborgés al cap de la comission, Junker, etc.

E quand la justícia francesa s’en carga, sembla una promocion per una candidatura !

«La justícia li agrada plan Sarkozy. E Sarkozy se li dona aisida en denonciar lo sistèma per un acarniment judiciar e la parcialitat dels jutges» explica Arrêt sur Images, lo site d’informacion sul mèdias franceses.

E, dèu èstre de l’Umor francés, pas de programa al PS, pas de candidat clar a l'UMP ... tot es dit.

«s’investiguèm totes los que son passats pel jutge, podèm pus aver candidats» Dixit Balkany, grand militant UMP, amic del novèl concepte mediatic e politic Nabot IInd, los mai grands colleccionaires de bancs de justícia francesa, e d’engrais del sistèma d’avocats, candidats o pas.

E çaquelà, soi segur qu’an trapat pro truands per las eleccions senatorialas, per un Sénat qu’a cap d’utilitat.

Atencion, cap comentari sus un bilhet que pòrta la vision politica cap al FN, lo FN es parier ontologicament es francés ; lo problèma es lo sistèma politic francés, la partidocracia francesa.

Consequéncia evidenta, e encara es pas la pus maissanta, mas cal notar que quora las causas son per aporsmar la democracia dels pòbles l’abstencion baissa realament (Escòcia per exemple, malgrat l’imensa frauda) :

-°-

SNCF, TER e Aquitània

Sèm totes convençuts de l’egalitat de las lengas ; Alain Rousset o diguèt per l’HESTIV’ÒC, encara e encara. Mas concretament dins los faits, dins l’aplicacion, res es evident. Un exemple, lo TER en Aquitània.

1 / La promocion papier de las linhas es diferenciada, lo basco es pas oblidat per una linha ultra-regionala, d’Iparralde ; mas l’occitan es oblidat sancierament.

Quí sap escriure Peirigüers, Marmanda, Lengon, Bordèu, Baiona, Lorda, Tarbas, als CR d’Aquitània e de Miègdia-Pirinèus ? Dèu èstre complicat per l’occitan, benlèu mai complicat que pel basco ?

2 / la tradicion vòl que los CR donèsse un nom a cada entitat crompada ; aital fan per donar un nom d’un endreit regional, jamai en lenga occitana ; CAMPFRANC esperarà que los neurònes d’Aquitània se despertèsse dins l’administracion, car pel personal politic es lo voide cideral de la decentralizacion.

Veson mai luènh, mas pas en occitan !

E per la linha Tolosa-Baiona, es pas la jòia la vòlon clavar, coma o an pensat far per la linha Tolosa-Aush….

Per Iparralde (Euskal Herria de l’Estat francés) lo basco es pensat, en pichona letra, plan segur. Per Occitània, res de res ; es de se demandar que fan lo personal politic, levat donar bon discorses ; e la causa dèu pas costar car, de doblar lo nombre de lenga sus un papièr o sus un site Internet.

Pareis qu’i a cargat de mission per l’occitan en Aquitània e Miègdia-Pirinèus …

Bilheton per Nissa la bèla, la granda d’Òc

Es un messatge als Nissarts, a las Nissartas que cadun vuòl sa grafia e lo seu separatisme grafic… me soveni de la primièra visita mieuna ailà, que parlar lengadocian, totes e totas l’an entendut coma de Nissart, mas totis e totas èran incapables de respondre en Nissart ! Soi pas estat content d’aiçò, brica ; ont es la vòstra lenga ? Ont es lo vam que la grafia amerita pas d’èstre l’objecte que ne fasètz una guèrra intèrna ? Lo problèma de Nissa es que l’identitat es fuòrta e amerita una dignitat lingüistica, non pas per aver una «langue régionale» per Nissa, mas per aver una lenga a la dimension de Nissa, granda, bèla e digna.

Es un bilhet perqué sabi que serai legit… a Nissa.

Alara vaquí mas responsas als Nissarts e a las Nissartas (de Niça, segur) e dels locutors e de las locutriças del país gavòt vesin, per la modernitat enfin confondre e segur desvolopar melhor.

La grafia es pas una religion, es simplament una volontat de dignitat per la lenga de Nissa manténer e la dignitat sosténguer (referéncia a Pèir de Garròs, l’avocat gascon de Tolosa), una aisina de comunicacion per Nissa, e la populacion de Nissa, de «pura raça» o sobretot dels novèls arribats ; avètz una politica per informar los novèls arribats ? Inovatz, coma Nissa o sap, a Tolosa l’an pas jamai pensat, fintatz aquí.

-°-

-°-

Occitan : enquèsta oblidada

Çò que m'estona es que aquela enquèsta lingüistica es pas emplegada anuèch sistèmaticament per determinar e argumentar per una campanha electorala en 2014.

Çò que m'estona es que los estudiants que nos venon questionar, nosautres los indigènes, aquestes estudiants fosquèssen pas capables d'anar legir e interpretar aquesta enquèsta abans de pausar questions. E son sistematicament estudiants estrangièrs, jamai aqueles de las universitats francesas en Occitàniça, se cal pausar clarament la question mas que son aquestas formacions.

Çò que m'estona es que l'argumentacion occitana fosquèsse pas pron saberuda per sistematicament sortir aquesta enquèsta per respondre a a las estupiditats francesas sul tèma. La sola excepcion francesa es l’ignorança, o avèm vist un divendres dins un programa France Culture un divendres al vrespe. E lo malastre es que los intervenents de l’antena èran incapables de reprendre la question de la jornalista per explicar perqué la quesion provava la fauta de recèrca sul subjecte, e dons lo programa es estat d’un superficialitat plan elonhada dels programa de France Culture costumièr en lenga francesa.

Çò que m'estona es qu'i a pas agut un sol lingüista francés o occitan, o catalan, per criticar aquela enquèsta e per la melhorar per las annadas venentas (per ne fargar una autra, car es plan dins la perseguida d'aquela coneisséncia que farèm una politica seriosa per l'occitan). La lingüistica occitana es sonque per negar lo peis dedins las universitat francesa en Occitània, aucupar lo terrenh e oblidar de formar per aver professors de qualitat per resòudre lo problèma reala de desfasament entre las formacions + lo sistèma politica e la populacion occitana sancièra sul tèma.

Jean-Jacques Cubanes es un militant socialista, o assegurèt dins una reünion de compassion a l’Ostal d’Occitània ; es prersident de l’associacion del Festenal Deodorat de Severac, compausitor occitan ; assegura dins aquela reünion entre membre de l’associacion Convergència Occitana, que sonque 10 % de la populacion, benlèu, vòl una politica per l’occitan. Coma bon militant, nos expliquèt que sus la lista de Pierre Cohen èra preste de davalar de la lista dinca pus èstre elegit ; es de dire aver un poder de capitol a Tolosa ; es de dire sa capacitat d’èstre militant socialista abans d’èstre occitanista per defendre e promòure una politica per la populacion occitana ; es un grand militant socialista, e ne cal per fargar una lista.

(Donc e alara) Jean-Jacques Cybaynes es tanben professor per la formacion d’universitat de Tolosa Le Miralh ; aquela formacion es pagada pel Conselh Regional per aver personal per desvolopar una politica e perqué i a una demanda de professors d’occitan. Se cal pausar clarament, non pas sonque ambe Jean-Jacques Cubaynes, mas ambe l’ensemble dels professors presents dins la formacion, se la formacion es adaptada a las necessitats per desvolopar un projecte seriós per l’occitan (sèm pas sonque 4 departament coma en Bretanha) e lo terrenh, Occitània, es grand e las associacions nombrosas e sovent en manca de formacion tanben.

Es estonant donc que Jean-Jacques Cybaynes, un òme seriós, aguèsse pas argumentar ambe l’enquèsta en man.

Alara fau la confidença següenta, « los 10 % que vòlon una politica per l’occitan », dixit Jean-Jacques Cubaynes, dèu pas èstre la populacion en general, l’interès general despertat dins l’enquèsta, mas los socialistas en particular, e los elegits que sovent li dona las subvencions per un magnific festenal de musica classica en Lauragués e lèu pertot en Occitània ; los socialistas de la partidocracia en particular : es de dire la principala populacion que el a d’acarar sul tèma.

Me dirètz, quora Pierre Cohen vòl un carnaval, es una decision politica qu’es aplicada, donc se Pierre Cohen vòl –çò que sabèm pas realament- a pas mestièr de Jean-Jacques Cubaynes, ni de qualqu’un mai que lo podrà ajudar per DECIDAR QUE L’OCCITAN ES IMPORTANT, ni çaquelà una enquèsta lingüistica oblidada.

L’enquèsta lingüistica aquela, comandada e pagada per un Conselh Regional de color (EELV-PSf-PRG), dèu èstre sufisenta per bastir e argumentar per l’occitan ; la question es : perqué es pas emplegada pels candidats a las eleccions municipalas ? A Tolosa o endacòm mai ? (Benlèu que fauta de promocion, de publicat dins la premsa proncialista, de presentacion publica, d’organzacion de la pedagogia al entorn de l’enquèsta, unica fins ara).

Una politica per l’occitan se desvolopa en escotar lo pòble, es pas una question de populisme, ni de certificar que lo qu’a dreit a la paraula sul tèma dèu parlar e ensnehar l’occitan (dins cap comission per l’occitan la ciutadanetat liura de tota recepcion de subvencion o salari al entorn de l’occitan es acceptada) ; Una politica per l’occitan es una question de respecte dels aujòls qu’an fait Occitània en parlar la lenga latina vulgara aquesta, qu’es tot levat una «langue régionale», e per l’avenidor de las autras generacions dins un ensemble europèu que las lengas latinas coma l’occitan an dreit de citar.

De la nostalgia occitana se fan …

Ambe la nostalgia occitana non pòt que regretar aprèp que Occitània fosquèsse sonque toristica, aprèp. Mas benlèu que las letras franceses dins las universitats lor agrada melhor ? Nostalgia seriá melhor que dignitat nacionala ?

Una genta poetessa nissarda publica anuènh una poèma sobre lo «Tren dei pinhas», lo tren de la linha Dinha-Niça ; aquel a agut un grèu accident ièr. Alara es lo moment de fabricar de la nostalgia del tren sense accident ? Mas perqué ara.

Las letras son polidas, es vertat ; mas farà simplament melhor passar una certana nostalgia, un pessimisme ontologic al movement de las letras occitanas ; un pessimisme qu’es ontologic al movement, e que se cura ges en cambiar de sègles.

Alara per recebre subvencions de la region, sistèma de la decentralizacion, la companhiá de servici public entre Dinha e Niça, aurà de se transformar en «train touristique» ; e per notar l’informacion, Le Temps a Ginèbra, s’engana pas :

Es un tren que passa quasiment sul limit lingüistic entre lo país de l’occitan provençal e de l’occitan gavòt. Un limit que quitament los occitanistas qu’i cercan frontièras, sábon pas determinar perqué l’an quasiment pas estudiat, o que l’an jamai volgut ne valorizar los estudis ; una enquèsta precisa es estada faita per un doctorant pron conegut e … desvalorizat per las universitats francesas d’Occitània, las letras dei Èst-algics.

Cal notar que lo tren a agut un accident, non pas pel material nòu que la region regionalista francesa aviá donat, mas per un accident meteorologic, una pèira a davalat del mont a la seguida dels maissants tempses en seguida dins lo mont alpin d’aquesta region elonhada d’Occitània, Èst Occitània.

L’informacion a donat aquel tipe de realitat :

Notatz l’accent del cònsol d’Annòt, Joan Ballester, dins l’entrevista se dirà clarament qu’es un tren «gerit per la region», «[….] es un tren als usancièrs que l’emplega regularament». Aiçò pel «Train touristique» que Le Temps a segurament notat dins una nòta de l’agéncia de premsa parisenca AFP.

Son toristas que son estats tocats per l’accident, donc en dangièr de mòrt o mòrts jà ; lo moment es grèu per aquel tren regional de servici al pòble occitan del País Gavòt.

Lo moment es grèu, tanben, perqué es pas segur que l’accident aguèsse pas consequéncias importantas per aquesta linha tanben ; se la linha es en dangièr encausa de las variacions del temps, dangièr de montanha (coma lo tren gròc en Serdanha), se cal pausar la question del còst de la mantenença de la linha, e se los mejans dinerièrs dels CRs seràn sufisents per la manténer viva e pel desvolopament armoniós de Cerdanha e del país Gavòt d’Occitània.

Sèm luènh de la nostalgia occitanista…

Avertir la ciutadanetat en Occitània.

URGENT DE SABER ABANS DE SIGNAR UNA PETICION PER LA CREACION d'ESCÒLAS «BILINGÜAS» (occitan-francés, en Occitània) , i a tres sistèmas per l'ensenhament de l'occitan :

1 / lo sistèma catolic (que sabi pas coma fonciona vist lo nombre redusit de classas) ; mas es un sistèma que, se lo sistèma privat catolic èra seriós per l'occitan e en nos donar la cara de las messas del Felibrige, auriá jà creat pertot en Occitània, e pas sonque en Bearn.

2 / lo sistèma d'Estat francés, per eqüitat lingüistica (invencion administrativa francesa, un compromís qu'es pas un engatjament politic, sense cap fotografia de las resultas al cap de las annadas) ; es un sistèma que baila las claus a l'administracion francesa per l'ensenhament de l'occitan ; es agratiu a primièra vista (nombre d’escolans, mas lo nombre fabrica pas la resulta en qualitat de coneisséncia de l’occitan), mas respond pas al problèma d'immersion nacionalista e lingüistica francés a l'exterior, al contrari, engana sul tèma, e la FELCO jòga al politic enganadoira. Es lo sistèma mes en plaça pels nacionalistas franceses (d’esquèrra o de dreita) per enganar l'occitanisme, l’universitat de Montpelhièr jòga contra l’occitan en jogar contra l’immersion lingüistica, contra Calandreta, e li agrada lo sistèma còrs perqué es un sistèma d’Estat mas que la qualitat es pas a la sortida. I a pas cap estudi sobre la sortida de las classas «bilingüas» d'Estat francés, las occitana per exemple e un estudi independent, pas una fetografia d’un estudiant qu’aurà un interès a la bona fotografia qu’agradarà l’Universitat Montpelhièr, de Bordèu, de Tolosa, d’Ais-Marselha o de Niça ; per contra se sap que son grandament eficaç a dos nivèls : – desvalorízan la militança dels parents en lor far pensat qu’es simplàs d’aver l’occitan en «classas bilingüas» (cal mai o mens 4 annadas per crear una «escòla bilingüa»), – es un instrument de manipulacion intèrna per la FSU-FELCO per promòure un sindicalisme sotmetut al sistèma de l’Estat centralista e jacobin francés. Mai i a de creacion d’escòlas bilingüas, mens i a professors sortits de las universitats per las escòlas calandretas ; las creacions d’escòlas «bilingüas» es un mejan de redusir la creissença de Calandreta, dins un sistèma de penuria en títol de professors d’escòlas en lenga occitana.

3 / lo sistèma associatiu, laïc e a gratís (cal mai o mens tres annadas per assegurar la vitabilitat d’una Calandreta, vesètz lo temps estauviat per rapòrt al sistèma 2) ; es un sistèma que fauta crudelament de mejans e de politica lingüistica, donc d’un acte politic clar dins las regions occitanas. Es un sistèma qu'assegura una contunhuïtat per l'ensenhament dincal collègi ; fauta los collègis e los licèus. Es çaquelà ambe problèma ligat a la qualitat dels parents que s'i devon engatjar per far viure l'escòla pendent 3 annadas (es la condicion de l’engatjament de l’Estat sul tèma). Es lo sistèma europèu per immersion lingüistica, la nòrma europèa. Sabèm mai o mens qu'es unb sistèma que dona locutors/triças joves/as e militants/tas per la lenga occitana, i a una resulta positiva, sistematicament. Lo desfaut del sistèma imperialista lingüistic francés, Calandreta o dèu suportar tanben coma lo sistèma 2 d el’Estat francés, mas las potencialitats lingüisticas son mai grandas per l’acarar.

Los tres sistèmas an çaquelà lo meteis problèma, la societat exteriora es nacionalista francesa e es complicat d’aver l’occitan vesedor a l’exterior. Es la fauta del sistèma politic en plaça, non pas de la populacion.

Consequéncia : signi pas cap peticion o asseguri pas cap seguit per una aficatge qu'explica : «escòla bilingüa», perqué sabi pas quin sistèma es causit. Cal èstre seriós, en Provença tanben. E o pòdi explicar   en precision, dins las consequéncias politicas de las signaturas de peticion que vòlon veïcular pression sobre l’administracion francesa sense n’aver lo pès politic sul terrenh, e donc que facilitarà las barraduras de classas quora l’administracion voldrà.

Lo sol sistèma qu’amerita un interès per la perseguida e lo seriós de l’occitanisme, per la vida de la lenga occitana pertot en Occitània, e de la lenga occitana (seriosament), es aquel que dona pas a l’administracion tot lo poder sobre las escòlas (i a mantunas confirmacions istoricas recentas que me fan saber que l’administracion governa dedins l’Éducation Nationale, e sonque), donc es, malgrat los desfauts grands, es Calandreta qu’amerita tot lo vòstre respecte.

La FELCO, man armada e politica de l’universitat de Montpelhièr, es una illusion que farà gastar enèrgia als parents e perdre temps a l’occitanisme.

Tour de France, marcafrança trufa politica

Parier que lo can escampa l'aiga per marcar lo son espaci politic, la marca canina, lo nacionalisme del Tour de France exprimís l'espaci nacionalista republican francés, per 2013... la mapa es sortida; la cal publicar ambe los apondons costumièrs, e que cap mèdia papièr mpublicarà doman, nimai los que son editats en Occitània. La chança es d’aver a recebre lo mercat que se desplaça… mas darrièra lo mercat aquel, i a un ignorança de l’impact nacionalista e expansionista del Tour de France.

Lo Tour de France remplaça lo militarisme francés, militarisme que pensava las frontièras francesas coma talament essenciala que faguèt matar quaisment totas las generacions qu’an viscut abans las guèrras de 1870, 1914/18, 1939/45, e las guèrras colonialas ; ara es pus mestièr d’aiçò, mas simplament de daissar las regions de França coma decorum d’una passejada nacionalista francesa e ciclista, coma se Disney Europe s’escapava de la zòna industriala de l’Èst parisenc cada annada per emplenar las televisions del monde de las polidas imatges de l’espaci de vida del nacionalisme francés.

E cada annada la television nacionalista francesa France Télévision perseguís l’objecte politic, per li assegurar una vision plan contra-rotlada del territòri del nacionalisme francés, ambe los dreits del sòl que deven alara televisual e ciclista, e alara sorga de finança en publicitat, pel mercat de las entrepresas qu’an a fotre de las economias dels inocents de ciutadans espectadors.

Una Euroregion per la Padania questiona

“Existí un projecte europèu, per bastir una euroregion altorn dels Alps e de la Padania. Amassa jà 4 regions italianas e las regions d’autres Estats en Eslovènia, en Carentia, en Suïssa o en França. Es lo projecte que vòli veire devenir realitat mas a partir de las regions italianas,” Explica lo president novèl de la region Lombardia, a un jornalista d’Euronews a Lyon, gaitatz aquí.

La question es pausada en Provènça e tanben per totas las traversadas dels Alps, pauc impòrta los mejans contraris als pòbles qu’i vívon.

Nos podèm alara questionar quora vesèm gaire comunicat de premsa per se felicitar dels vòts pel Movement 5 Estela (M5S), qu’es realament ganhant dins las valadas que se devon traversar per las novèlas linhas TGV. Lo movement de Beppe Grillo a ganhat aquí contra los projectes europeïstas (PSf-PRG, UMP, UDI), e tanben de la Lenga del Nòrd. Nos podèm tanben questionar de quina manièra lo FN e los ecologistas se pòdon desseparar (dins los lors escrits o comunicats) de l’imposicion d’aquesta linha contra la volontat de las populacions, de las nacions dels Alps.

Avèm aquí encara un conflicte latent, unas ideologias contra la realitat del terrenh montanhòl.

Del meteis biais, podèm questionar aquela idèa de fabricar un Estat novèl, tot en s’ajudar dels vesins que els son gaire dins l’idèa de fabricacion de l’Estat padanian. Se pausa la question clara de las evolucions territorialas de las administracions per s’adaptar a las necessitats de las ideologias o las simplas vidas de las populacions. L’Estat padan questiona l’idèa d’una Provènça, perdon prouvènço, pantaissada, isolada per un flumi o dos mas de mai en mai elonhada de las realitats parisencas. La question de la volontat padana pausa la question d’un estructura clara per l’identitat provençala (englobant per fòrça la Gavotina), non pas isolada, mas integrada a una estructura occitana, que se podrà sonar federala, mas qu’es simplament Occitània, un biais de servar los ligams ambe la Ligúria, e Roma, mai tanben Corsega e Sardenha.

Del caire de Savòia e Niça, la causa es diferenta, l’entitat padana non pòt èstre d’un alen novèl politic, vist los centralismes franceses qu’an installat una prepoténcia a Marselha e Lyon, contra las volontats de Niça e Savòia.

Aquesta volontat presentada pel novèl president de la Lombardia pausa un problèma a una certana vision occitana de l’Euròpa.

Carrefour e Occitanie de las ignoranças

Es pas una question identitària, es una question lingüistica e de saber qu’un nom es mai vendeire quora es plan portat, significant realament las causas.

Vos presenti la mapa d’Occitània tala que deuriá èstre mai coneguda dels Occitans e de Carrefour (particularament lo tecnician en venda qu’a portat lo projecte en Flandra), tot parier. Perqué ?

Un internauta occitan, exilhat en Flandras, a mantat sus Facebook, tot content, aquesta fòto :

Es vertat que podèm pensar qu’aiçò ajuda a la melhora coneissença d’Occitània … Benlèu. Mas aquí sobre lo document vesèm al mens tres problèmas :

1 / l’ignorança dels artesans occitans que sabon pas que lo Vivarés (o Ardècha) es estat del Comtat de Tolosa ; es una ignorança classica vist que l’Istòria d’Occitània es pas ensenhada dins las escòlas del nacionalisme francés, escòla del colonialista Jules Ferry. Mas fins ara, èra la documentacion exteriora e la sapiença populara, les érudits de la petite histoire, que fasián lo balanç a las ignoranças francesas cultivadas, pels sistèma nacionalista francés de formacion e d’informacion. Anuèch tot aiçò sembla acabat, e l’ignorança se passeja en Flandra dins un Carrefour.

2 / la crotz de Lengadòc (ambe sas revendicacions regionalistas de Lengadòc-Rosselhon, o sa revendicacion de region administrativa francesa de Miègdia-Pirinèus) revendicada aital, sense complement, es una catastròfa per Occitània ; es lo centralisme lengadocian que se pensa la votz d’Occitània, perdon ‘Occitanie’ ; pòt èstre tanben un centralisme provençal, perqué la crotz es tanben de Forqualquièr ! Es la crotz qu’es estada emplega per la primièra crozada dempuèi Sant Gille en Provènça, e donc manipulada politicament per d’extremistas catolics; fins ara jamai vist perqué an jà pron trabalhat per netejar la region dels lectors o de las lectriças directe de la Bíblia en lenga occitana, en via de re-edicion per las Letras d’Òc. La crotz isolada pòt portar un barron de sgnificacion que agrementada de l’estela a las set branca ajuda a melhor enterndre de qué se parla, Occitània sancièra, digna. Es pietat que lo grand public o sapiguèsse pas, es çaquelà en venda liura en çò de Macarel, que els son prestes a ne vendre mai, talament mai clara ! La clartat l’ai jà indicada sus un bilhet de 2011, cercatz dins los arquius !

3 / Es en Vivarés (donc Ardècha) qu’ai debutat lo meu ensenhament de l’occitan, èra en 1984, ambe una ràdio loclaa d’Anonai. Non podèm e devèm oblidar que l’Ardècha pòt tanben, de bon grat, èstre considerada coma un element màger de practica de l’occitan, ancian e actual.

Alara coma explicar talas ignoranças, alara que, per Savòia, la causa artesana es mai clara.

La rason es faita de tres punts :

1 / lo marqueting aplicat a Carrefour aviá sonque aquestes produïts, e l’ignorança ajuda per vendre als ignorants ; tot aiçò es cultivat pel sistèma d’educacion francesa, o cal pas oblidar ; los pòbles son pas naturalement ignorants. La geografia e l’istòria dicha locala es ges ensenhadas dels las escòlas dichas del pòble, e que son totun de l’Estat francés (malgrat tot çò que pòt pensar la FSU occitana sul tèma), ambe la pensada francesa ontologicament ensenhada per la granda massa dels robòts-professors, e que los diplòmas ne fan lo capèl de las ignoranças, una beutat nacionalista assumida pel Collège de France e l’Académie française.

2 / los artesans e totes los militants del Lengadòc que se pensan lo centre del monde occitan, devath un pretèxte que els crompan la crotz occitana mai que los autres, o que la sábon mostrar benlèu mai que los autres, an de non pas oblidar qu’en aprigondir aiçò, fabrícan de las in-amistats, una irra, en Provènça, Gasconha, Agenés, Carcin, Roergue, Peirigòrd, Lemosin, o Auvernhe, veire en Gavotina, Vivarés, Dalfinat o Comtat de Niça. Es antiproductiu per Occitània. Es per aiçò que l’estela apòrta un avantatge : es de dire que se pensa a tot Occitània, Occitània granda, e pas sonque al Comtat de Tolosa, vièlh, o actual e regionalista.

3 / l’ensenhament de l’occitan es indispensable de l’aver dignament, es de dire de l’aver ambe un ensenhament geografic e istoric, senon se fabricarà cagadas d’aqueste escantilh. L’etiqueta ‘Occitanie’ pòrta aital un barron d’ignoranças que podèm listar dins lo camp dels identitaires, o del Colectiéu Prouvènço ; aquel Colectiéu en fasent la critica estupida de l’occitanisme en Provènça fabrica l’occitanisme sense estela del Felibrige dels lengadocians ! E ajuda França per fabricar ignoranças geografica e istorica. Tot aiçò es totparier ges bon per Carrefour nimai pels artesans lengadocians o provençals.

-°-

Podrèm suportar lo sadomasoquisme politic regionalista longtemps ?

La decentralizacion es un sistèma pensat dempuèi París per se descargar de las aucupacion o servici public que l’Estat es incapable de regular, fòra l’administracion d’Estat o dedins las entrepresa d’Estat. La solucion de la dreita nacionalista francesa en Occitània es la privatizacion. La solucion de l’esquèrra nacionalista francesa es de potingar lo sistèma.

Un comunicat recent, del jorn d’anuèch, justament explica que ni l’una ni l’autra de las solucions son adaptablas a Occitània (lo regionalisme sobre la basa de las regions pensadas pel Gaullisme), ni lo sistèma de la dreita nacionalista francesa (privat), ni la solucion de potingatge de l’esquèrra nacionalista francesa (entrepresa d’Estat al servici del sistèma politic dels partits d’Estat).

Sus quin subjecte la causa se vei pron plan, o es pron gròssa per se veire, lo TER e lo transports ralh.

Cap dels engatjaments de la SNCF seràn seguits realament malgrat un contracte pensat per mantunes quadres de la SNCF, e los elegits regionals (totas las regions occitanas, d’Auvernhe a PACA, en passar per Lemosin, Ròse-Alps, Lengadòc-Rosselhon, Peitieu-Charenta, Aquitània e Miègdia-Pirinèus) ; los quadres de la SNCF son sortits de las grandas escòlas francesas,  jamai del terrenh, de la basa dels chaminaires, jamai ; Es çaquelà lo terrenh que deuriá regularament far lo transpòrts de servici public, e non pas los quatre o tres vestits de còrbs que van visitar de temps en temps los Conselhs Regionals per enganar lo sistèma politic regionalista, sistèma fargat per elegits de partits nacionalistas franceses. Son sempre sampitèrnas negociacions per saber quí podrà enganar melhor l’autre, e devath i a lo personal ‘servici public’ que supòrta lo problèma, e los clients occitans – es de dire en granda partida los que son directament concernits, jamais los quadres politics e tecnicians del centralisme ‘servici’ supausat public e realament nacionalista francés.

I a cap partit occitanista qu’an prepausat la creacion inter-regionala d’una societat de vertadièr servici public, una vertadièra entrepresa del Midi , alara donc una reviscolada Compagnie du Midi apartenent al pòble d’Occitània, e donc clarament apartenent als ciutadans d’Occitània, a la vida del país occitan, en deseparar lo transpòrt aquel de las pensadas centralistas parisencas sul subjecte ; es la sola solucion, crear un vertadièr servici public dels transpòrts entre las regions occitanas, ambe projectes de desvolopament de granda dimension.

Es que longtemps, lo sistèma serà autanplan estupid en vóler encara e encara un gestion parisenca dels transpòrts ralh en Occitània ? quí regularà una vertaidèra refòrma, una refòrma radicala. Saint Lazare dèu perdre lo poder a la SNCF. Lo servici dèu èstre al pòble d’Occitània, la realitat d’un ‘servici public’.

Podèm virar lo subjecte de tot caire que se pòt far, lo problèma es lo centralisme parisenc, per RFF e per la SNCF tanben.

-°-

-°-

Alara podrèm benlèu aprendre l’anglés per saber de quina manièra cal fabricar una Escòcia o Catalonha al modèl occitan !  - per fugir aquel ‘material world’, frenchies material world, stupid world of centralism.

-°-

Responsa en comunicat del Conselh Regional es : Lo coire, la via coirina, panat sobre las linhas sembla èstre la causa unica dels problèmas de las SNCF localament.

Le Figaro dèu èstre informat !

Espòrt, la redaccion es sovent dolenta a prepaus dels qualificatius d’identitat dels esportius ; n’avèm trapat un que nos agrada qu’a miètat. Nos pausarèm pas la questio nse cal èstre locutor d’occitan per portar lo qualificatiu d’occitan, coma pas un jopgaire de Tolosa o sap plan. Èstre occitan es çaquelà, anuèch una certana valorizacion de la lenga, e de las marca d’identitat, e Tolosa coma Bordèu, o pòdon rasonablament gaudir, se damóran pas dins l’ignorança francesa. Alara cal informar Le Figaro, jornal qu’es una aisina que podriá èstre pedagogica vist que l’escòla republicana o ensenha pas a totes e totas ! (parlarai pas de las rasons republicanas que fabrícan la páur per non pas ensenhar lo país Occitània, es una páur nacionalista francesa, es donc esquizofrènia politica)

Aqueste maitin, es un jornalista esportiu del jornal Le Figaro que dèu èstre informat…

Bordèu es tanben occitana, autanplan que Tolosa.

De mai, la populacion de Bordèu es autanplan gascona que la populacion de Tolosa, cal apondre que Bordèu es plen de Lemosins, o Peirigordins  o Ageneses (Lengadocians, longa istòria aquí !). Del meteis biais Tolosa es plen de Lengadocians ; aqueles son amagats e zo fan sempre devath l’etiqueta d’occitan dins totas las redaccions, mas es ingèni, e me sembla un imperialisme lengadocian, sobre l’etiqueta d’occitan vòlon pas dire que son lengadocians – cal desfugir aquel biais de far car un Lemosin, un Gavòt, un Auvernhat, un Nissart (ambe totas las consideracions istoricas e politicas que cal), un Bearnés (parier qu’a Niça), un Bigordan (parier qu’a Niça), un comengés (parier qu’a Niça), un provençal (del Comtat o pas), un monegasc (parier qu’a Niça), un Aranés (parier qu’a Niça e benlèu mai), son totes OCCITANS. Es per aiçò que son totas las doás vilas OCCITANAS.

En préner un nom dementre los autres, un toponim ancian de Tolosa e de Bordèu e que son geograficament al mesme endreit geografic, Lo Miralh, per rapòrt al cap de las ciutats occitanas.

LO MIRALH

Lo Miralh es una carrièra de Bordèu, e un barri de Tolosa.

Es lo meteis nom, e la meteissa orientacion, perqué ? Tolosa e Bordèu son autanplan gascona, l’una e l’autra de la ciutat ; de mai Bordèu es tanben lemosina o peirigodina e a còps mai o mens Agenesa. Tolosa es lengadociana autanplan, mas pas dels costat del famós barri de Lo Miralh (Le Miralh, en gardar lo prenom pirinenc) justament.

Bordèu a agut dinca 1470, aprèp la famosa batalha perduda per las tropa gascona, una lenga que se podrà considerar coma co-oficiala, la nommava gascon ; èra un mot politic coma a poscut l’explicar Montaigne dins ‘Los Assages’. La diferéncia entre lemosin e gascon, el l’explica fòrt plan, pendent un temps que la lenga totes e totasla parlava, indestinctament del parlar occitana que se tractava. Quora se parla, las dificultats de quasi-frontièra lingüistica, d’un dialecte a un autre, non i a pas cap !

Es evident, vist l’omertà informativa, del meteis escantilh que çò que se debana ara en Catalonha (Principat del Sud), l’omertà informativa a prepaus de la lenga occitana fabrica qualificatiu tòrt.

Es per aiçò que cal explicar e explicar – lo bilhet aquel es fait per la redaccion de Le Figaro, mas totas las escòlas de jornalisme o podrián aver coma cors d’ensenhança sobretot quora son en Occitània ! Malgrat tot a lInstitut Catolic, e malgrat las declaracions que fan davant lo jutge per respondre a inquietuds juridicas, l’occitan e sa geografia son pas donadas a l’escòla de jornalisme catolica de Tolosa…

La diferenciacion se fabrica en francés e sempre, per exemple Languedoc Gothie fabrica una illusion francesa per Occitània, similara als Identitaires.

Lo Gavòt amerita d’èstre melhor coneissut

Acabi de recbre un libre fòrt interessant, publicat a Tolosa per l’associacion editriça de la revista lo Gai Saber, es un roman istoric qu’assaja de nos dubrir a la coneissença del Gavòt, son expression lingüistica, e son expression politica ambe la ciutat de Marselha del sègle XVI, la díson independentista e revolucionària.

Vertat l’aviam poscut legir dins un bèl libre istoric d’en Aléssi Dell’Umbria «Histoire universelle de Marseille» (Agone n’es l’editor), lo títol me sembla un pauc fòrt, mas es plan una granda istòria de Marselha (ieu de l’universal, o soi es estat del meu país e se lo meu país sap arcuelhir, es autanplan melhor, mas so farai pas mai universal que çò qu’es en realitat) ; lo libre d’en Alèssi Dell’umbria es un trabalh bèl ; lo libre de Barsòti n’es lo complement ; del tot, los de l’oèst del Ròse an mestièr de saber melhor sobre l’autre parçan de l’Èst d’Occitània (lo mai poplat d’Occitània e cargat d’Istòria polida per la dignitat occitana), es vertat. Se trapa qu’ai debutat l’apreneson de l’occitan ambe Claudi Barsòti dins los programas longasses al moment de Radio Provence, èra la debuta de la liberacion de las ondas FM 1983. D’aquel temps totes ailà se votava pas brica FN !

I soi estat sensibilizat dempuèi Borg-lès-Valença, en debutar l’escota de Martí e legissent lo pichon libre de Jacme Servat sobre las revolucions occitanas d’abans 1789 en Occitània. Jà aviái quasiment tot en cap per melhor saber sobre Occitània. Mas ai pas trapat çò que m’es estat dich recentament sobre lo gavòt, aquò zo devi a una melhora coneissença e unes grands encontres de Niça, una granda ciutat per Occitània tanben, tròp sovent oblidada pels militants occitanistas de l’Oèst, e sobretot pauc respectada.

Lo document que m’a imposat aqueste bilhet es aquel libre de Claudi Barsòti, e sobretot la prefaci :

Punt 1 – Enric lo quatren, coma uèi sabèm que d’Enric n’i aguèt fòrça en Euròpa, e que la precision es alara necita, me sembla que cal qualificar melhor la causa ; Enric II de Bearn, es tanben Enric III de Navarra, e Henry IV de France. Efectivament es traïdor a las tèrras legala occitana de Navarra, o de Bearn, coma l’aplec de 1792 que se disiá Parlament de Navarra e que votèt los plens poders legals a l’Assemblée Nationale, en setembre coma per Avinhon dins lo Comtat Venaissin. Enric II de Bearn e Enric III de Navarra èra protestant, per aver un reialme mai bèl se faguèt catolic ; pensatz que las causas an cambiat al nivèl politic quora votam pels nòstres representants republicans ? Es al mens lo traïdor de sa maire Joana d’Albret, reina de Navarra, e dels representants legals del Parlament de Navarra. Se cal recordar que se l’expression de Roy de France et de Navarre, es plan una causa legala, e que deuriá pas far rire los occitans de uèi. Aquel Roy de France et de Navarre èra evidentament pas lo rei del reialme francés.

Punt 2 Lo concepte de Reialme francés es puslèu anti-istoric o de la manipulacion pòst-revolucionària. Lo rei dels Francs èra al cap del reialme de París, zòna donada per descendéncia blava (jamai cap Parlament), e la nocion de subjectes del rei èra aquela vigenta abans la revolucion, èra sobmetut al monarc coma la glèisa catolic zo considerava, per qualificar aquel reialme de fille ainée de l’Église. 1789, Sèm devenguts ‘francés’ en devenent per fòrça membre d’una ciutadanetat que nos faguèron nacionalitat, Ernest Renan e Mauruci Barrès, dos grands manipuladors ; sèm/siam franceses per la fòrça del sistèma juridic parisenc e dels vòts de d’unes borgeses qu’an pas vist lo dangièr venir.

Punt 3 Se parla d’un tèxte literari d’en Claudi Barsòti fasent referéncia al sègle XVIen. Al sègle XVIen lo concepte de Reialme d’Espanha èra pas encara imposat pel bonapartisme francés, abans l’arribada dels Franceses los Bascos vivián en patz ambe Madrid. Èra segur lo Reialme de Castilha e d’Aragon, un reialme ambe lo sistèma francés de govèrn e un reialme ambe un Parlament pron bolegadís a Barcelona, e que finançava (encara) la corona d’Aragon, coma pel Ducat d’Aquitània o lo reialme de Navarra. Avèm aquí tres modèls de foncionament semblant ; s’en cal benlèu recordar.

Punt 4 Lo mot Traitesa m’escapa, sona mal a las meunas aurelhas ; sabi pas perqué ; alara soi estat cercat de quin biais mai dolç podèm qualificar los actes del traïdor Henry IV de France … Lo diccionari lengadocian parla tot simplament de traïson ; aquel sona plan per Enric IV de França. E per Marselha ? Bè, non francament sona pas. Marselha es per me, sancierament dins la defensa dels dreits occitans e O CAL REVENDICAR PARIER AL CARLES DE CASAUS, lo bearnés a Marselha.

Punt 5 La nocion de sosdialecte provençal es pel gavòt. Es perqué son de la montanha (mai que tot Alps) que la literatura urbana de Tolosa oblida la dignitat pel Gavòt ? Lo gavòt pausa la question de l'ensems occitan, non pas en teoria, mas en practica en s’enteressar encara als locutors naturals, nos podèm pausar la question de sa plaça, vist que :

• plan sovent s'i mescla istòria (Estats diferents, França, PACA, Estat de Savòia e Piemont, Région Ròse-Alps, Regione Piemonte, Républica dals escartons, Contea de Niça, vila liura de Mentan de Rocabruna,,,,) istòria generala e de causas de l'istòria locala ambé de realitat d'encuèi (administracion, decentralizacion, departamentalizacion regropament de comunas), e amai s'i mescla la geografia e sobretot la lingüistica (question de la lenga, cal saber se Occitània es una question de lenga, aquò dèu fonciona tanben pels dialectes ; vòl dire devèm una vision non pas istòria mas lingüistica de l'espaci – alara serià coma dire que lo Peirgòrd dins la region Aquitània, coma estent d'Aquitània seriá un sotaparlar del gascon).

• Las errors d'interpretacion lingüistica l'istòria prepausada es una istòria al mòde francés, que vos disi qu’o cal desfugir ; dins lo nòrd Occitània fauta de la seuna pròpria istòria, ambe una vision pròpria a las populacion e non pas en relais de París ; donc aquí tanben fautam un Alèssi Dall’Umbria per escriure las istòrias de Lemosin, Auvernha, Dalfinat e totes los espacis politics que son estats vius a lÈst de Ròse dins l’ancian dich Sant-Empèri Germanic.,

Donc cal tornar plaçat las pendulas occitanistas de l’Oèst a l’ora, lo provençal es de lengadocian de l'Èst... lo gavòt es un dialecte en se, benlèu un dialecte que pròva de çò que volèm per l’occitan, una dignitat coërenta al nivèl lingüistic ; e lo nom de Provençal es pas integrador del gavòt coma ai poscut o veire sobre una mapa politica de l’Ostal d’Occitània a Tolosa.

Gaitèm una mapa e comprendrèm que lo provençal que se fòrma entre Lunèu e Draguinhan, del Sud d’Iranja dinca Tolon, es quasiment un parlar de la mar e dal val de Ròse, alara la pichona partida de l’espaci occitan aquel la podèm veire aquí :

Donc es important d’aver del nòstre país pron de sapiença per aver la dignitat sancièra, per viure non pas sonque sobre la lenga, mas tanben sobre unas piadas que podrián èstre nacionalas, o al mens ameritar un dreit pròpri ; es complicat d’aver aiçò perqué avèm gaire d’estudis serioses sul tèma politic e istoric. Pauc a pauc lo lingüistic es mai en mai grand al fial de las creacions de las Escòlas Occitanas, e benlèu de las Acadèmias Occitanas.

Mas o cal plan dire lo Congrès Permanent de la lenga occitana li fauta resorga politica per èstre mai dubert sobre la partida la mai poplada d’Occitània, aquela partida que París sona PACA e qu’a religat al TGV per li èstre melhor assimilada. Ai plan gaitat lo trombinoscòp (non atribuat) de l’APERLOC (ambe un site complicat de trobar) e me sembla aver vist sonque caps ligats a las subvencions que van recebre, ambe una excepcion, Domergue Sumien. Es puslèu interessant de veire que, abans de recebre subvencions, e donc de poder èstre pagat per trabalhar, an jà causit las competéncias lingüisticas, dins un mòde que me sembla fosc, mai o mens.

Pel libre de Claudi Barsòti cal èstre abonat a la revista del Gai Saber, un privilègi ; cal èstre privilegiat, donc, sabi pas se lo libre se podrà crompar en linha o si las librariás l’auràn en man per zo far melhor conéisser ; es grandament pietat perqué es de granda literatura, Claudi Barsòti es al nivèl que cal per recebre mantunas felicitacions, amerita un viatge dins la lenga del país sonat la Gavotina.

A prepaus de la diversitat al delai de Ròse

La diversitat dels articles en occitan serà simplament explicable, perqué l’occitan es una lenga clau de la latinitat, e donc avèm tot un ensemble d’articles en occitan, en cobla, dins totes los dialectes. Ai pas jamai entendut un professor de lenga explicar lo simplisme, i auriá sonque lo ‘lo/la’ lengadocian, lo ‘lo/la’ es coma article general dins l’occitan ensenhar dins la zòna correspondenta, ambe la literatura acompanhanta ; ai agut un ensenhament qu’a informat de las diferéncias, èra un ensenhament seriós en estatgis de formacion contunha, tal que se fabrica en Gasconha-Bearn, e en Arièja aqueste davalada, o dins las Alps nauts, uèi.

Avèm li articles particulars pel provençal maritime e rodanenc, donc al delai de la Provènça del “colectiéu Prouvenço”, aquel que sembla s’arrestar als limits de l’ancian empèri germanic, e avèm l’article le/la per la region tolzana (pauc emplegat), puèi l’article eth/era pels Pirinèus (oficial en occitan d’Aran). Las particularitats de l’occitan, totas las particularitat son utile per la diversitat dialectala, mas devon pas frenar una nòrma glolizanta que dèu aisidament ajudar a totas las nòrmas practicadas de sobreviure. per contra, abandonar unas règlas serà segur un fin per l’occitan, dins totas las seunas variantas.

Per la nòrma ensenhada dins los libres de l’Espaci Occitan, e distribuat a totas las escòlas de la zònas (per una debuta seriosa de politica lingüistica – es un organisme oficial de las Valada Occitana d’Itàlia ) podèm legir : lo [lu] /la [la] , pagina 49 del libre de las nòrmas ortogràficas chausias morfològicas e vocabularis de l’occitan alpin oriental.

Dins los ensembles dialectals, es la caracteristica, podrèm trapar quasiment tot un escantilh de cambiaments que fan justament l’occitan, e aiçò ameritèt mantunes estudis dialectologic dins l otemps que la lenga èra parlada per la majoritat ; i a document d’arquius per tornar las zònas dialectalas (per los que son conservadors que voldrián far l’esfòrç de bastir mícro-zònas foneticas, en collectiu, en comuna o regropament de comunas). Particularizar l’occitan tala una lenga de campanhièr fabrica çaquelà e justament çò que los Franceses vòlon una “langue régionale”… coma ensenha los títols de la premsa provincialista e la premsa parisenca, mai tanben lo sistèma educatiu dich de l’Éducation Nationale. E aital nos vòlon far creire los provincialistas de tot escantilh, quitament los de la decentralizacion.

Lo trabalh sobre l’article es lo mai vesedor, mas zo podèm far –per d’autras element serioses, e pas sonque compacionals- per d’autras caracteristicas de la lenga nòstra que fosquèsse nommada “lenga d’Òc” (romantisme) o occitan (lingüistica). Ara, nommar la lenga occitan es lo rebat d’una modernitat lingüistica, frena pas per la diversitat de las practica, se la lenga se practica… çò qu’es luènh d’èstre lo cas de los que ne fan los limits dialectal coma un element politic de los lors combats regionalistas, sense saber realament la vision globala de la lenga, coma l’aviá agut Frederic Mistral ambe lo Tresaur dau Felibrige.

Cal resistar !

Per clavar, los amics dels vertadièrs provençals son plan representats sobre la faiçon de pensar d’aquesta revista parisenca :

Per astre, los “estrangièrs” o “musulmans” son aquestes que págan las retiradas de mantunes vièlhs plocs que creson encara al nacional-expansionisme parisenc, e a l’extrèma, per astre, mantunes plocs que parlávan pas francés an batalhat a las «frontières naturelles» de las loras estupiditats, las loras linhas maginòts dels conceptes foscs de la santa republica francesa (los occitans an donat sovent mai que los puristas dels catolicisme integristas o de las frontièras que fan que cal se protegir per trapar un problèma sonque fòra lo sistèma, l’expulsar seriá resòudre lo problèma), per astre, l’UMP a pas encara comprès que lo camin aquel èra tòrt, l’extrèma dreita frapa a la pòrta meteissa que los elegit de la dreita dicha populara e membre de l’UMP, mai tanben pròche del lòbi de la produccion d’arma en fRANÇA ; aquel lòbi estima fòrça las guèrra, li dona un CA pels comptes d’accionaris, es bon.

O vau tornar escriure sobre aquel blòg, mon grand-paire parlava pas francés, zo refusava, mas es estat resistent, sense que De Gaulle li demandèsse (e contra la populacion feminina de l’ostal), puèi medalhat, refusèt que lo profecte li donèsse la medalha en public, a pas esperat lo procès Papon de las annadas 1990 – la medalha l’aguèt en privat en 1947. En 1939, refusèt de dintrar dins la glèisa catolica pel maridatge, per la negociacion : diguèt donc «a la maison se parlarà pas francés» (se parlèt pas francés dinca sa mòrt en 1969), mon grand-pair amerita una medalha e lo nom d’una estacion de mètro a Tolosa, coma resistent a las repressions francesas en Occitània.

Segon las nòrmas dels “gaulois” qu’escrívon aquela minuta de mèrda, mon grand-paire èra francés, e refusava de parlar francés… Ai jamai capitat d’explicar a un extremista francés qu’èri pas francés ; zo vòlon pas entendre, perqué soi catolic (forçat), parli tanben francés (forçat), ai la pèl blanca (per eireditat), etc. Soi lo “français” tipic ; e çaquelà, O REVENDIQUI : soi primièr occitan e segond del continent europèu, puèi d’aqueste planèta.

Parlar occitan, per me, es una revendicacion politica contra las estupiditats dels extremistas de dreita francesa, e tanben contra los extremistas de l’esquèrra nacional-expansionista francesa que vívon del sistèma parisenc.

-°-