Lo bon companh occitan, Andriu Lagarda

Ai passat una matinada en companhia dels amics d'en Andriu Lagarda, una fèsta per lo mercejar de la seuna òbra bèla : « Los sabents parlarián tres oras sus un teule», mas Andriu Lagarda explica dabans lo cònsol « qu'a pas melhor qu'aquel miralh per se conéisser el ». La jornada èra pensada per Felip Carbona (veire las entrevistas sus costat esquèrra del blòg), e la jornada èra pel ceucle occitan de Carbona, qu’en Andriu Lagarda n'es estat annadas e annadas lo president.

La matinada èra la tresena partida de la jornada, ai poscut participar sens qu'al primièr terç. Èra çaquelà pro instructiu. Es pietadós que cap estudiant de l'universitat de Tolosa, Montpelhièr, Bordèu o Pau aguèsse poscut venir ausir. Nimai un elegit local, d'aglomeracion o de la region administrativa francesa actuala de Miègdia-Pirinèus. Èra una matinada pedagogica que digun a filmat sancièr coma professionals o sábon far. I aurà çaquelà un recapitulatiu de la jornada en vídeo.

Es lo filh en Chritian Lagarda, professor d'universitat a Perpinyà, que menèt lo bal de las intervencions e qu'ajustèt sul pic que la jornada èra el, la faciada, mas que representava un trabalh collectiu « e atanben la maire que durant d'annadas e d'annadas » a participat al finançament d'una granda partida de las autoproduccions librescas d'Andriu Lagarda. Es jà una polida fotografia de las dificultats de la debuta de l'occitanisme modèrne ; sèm pas vengut de res, mas d'una volontat de mantunas familhas de portar una idèa d'occitanistas cap al pus grand public, sense politica de subvencions !

O cal dire, lo moment èra important per l'occitanisme, aquel qu'acceptèt la maire, aquel de la dignitat e de las restriccions de familha per o poder pagar, car sense Andriu Lagarda en Miègdia-Pirinèus (al moment que lo regropament de region arriba), lo professorat de l'occitan seriá dins Calandreta o lo sistèma educatiu d'Estat, absent per ajudar a salvar l'occitan tal que l'UNESCO o demanda. La vida occitana seriá sancierament absenta anuèch, al XXIen sègle.

Per onorejar Andriu Lagarda, son venguts de luènh o de prèp, mas èran totes/as contents/tas d'aver un jorn o mantunas annadas costejats l'Andriu Lagarda al país de Carbona, prèp de Tolosa, e pro elonhat de la granda vila per s'i sentir encara en companha bona, Volvestre e Comenge, junts !

Per la primièra taula, son, un, lo lingüista de l'universitat de Tolosa-Miralh, Patric Sauzet e, dos, l'istorian occitan Patrici Pujada, professor d'universitat a Perpinyà, qu'an donat un cort devís, cort mas de qualitat granda.

Patric Sauzet insistiguèt sul pont coërent qu'en Andriu Lagarda a plaçat entre la lenga per la pedagogia e la lenga del pòble, del tresòr d'una lenga praticada (los seus estudis de terrenhs sus las lengas dels parçans sud de Tolosa), a l'assegurança d'una vida modèrna per la lenga del futur (La Palanqueta) ; aital Patric Sauzet assegura qu'en Andriu Lagarda a donat los elements per una reala politica lingüistica per l'occitanisme del XXIen sègle : « occitanista es aquel que dessepara pas la recèrca e sa grafia ». Un occitanista es alara aquel que «de la cultura que se sap sense apréner» o de la cultura que se fabrica al fial de la vida (Bildung), quasiment amassa. A tanben enregistrat dins la lenga, lo lengatge, d'en Andriu Lagarda « una facultat naturala d'anar del local a la prosodia trobadorenca». Cal notar çaquelà, que parier qu'en Andriu Lagarda podèm donar tanben lo defuntat e regretat Marcèu Esquieu en Agenés.

Patrici Pujada faguèt la ligason entre lenga e istòria, e sa debuta ambe lo castèl de Montsegur, dedins los escrits d'en Andriu Lagarda, mai tanben dins la lectura d'un desconegut Jordi Plantaurel (1), ara malastrosament desaparegut dins La Dépêche du Midi. L'Istòria en occitan, en occitan, èra per Patrici Pujada una causa novèla, es vertat que l'Istòria d'Occitània s'escriguèt mai que tot en patois parisenc. E alara quora l'Istòria d'Occitània es en occitan, Patrici Pujada se recòrda en Andriu Lagarda : - dedins los escrits o recuèlhs literaris, - dins las antologias de Comenge o del País d'Òlmes, - dins los collectatges de la memòria, - dins los estudis d'una question istorica, la santa crotz de setembre o las migracions occitanò-catalanas a Carbona.

Per la literatura, la mai polida fotografia es estada donada per doás professoras d'universitat, na Joëlle Ginestet de Tolosa, e na Clara Toureilles de Montpelhièr. O cal plan dire « lo glenat e imaginat» de Tolosa donava las doás paginas de letras sarradas per donar l'òbra d'en Andriu Lagarda, e o donava amb una granda poësia, una granda assegurança de donar l'enveja ; e o podèm assegurar donar a las jovas generacions -pauc presentas dins l'aula- de legir totas l'òbra d'en Andriu Lagarda. Dins «Al temps que te parli », ed. Letras d'Òc (2014), Clara Toreilles faguèt una presentacion de l'interès antropologic e romantic de l'òbra ; de l'occitan rufe, en Andriu Lagarda ne faguèt un tresòr d'una civilizacion desapareguda (2) ambe l'emplec costumièr de la lenga.

[Christian Lagarda, Joëlle Ginestet, Clara Toureille – sobre la pichona fòto]

Al final, coma un fuòc d'artifici anonciat (pel filh Christian Lagarda), Maria-Joana Verny, «granda professora e militanta» (la sola qu'ameritèt tantas elògias, segur endacòm necitas), nos donèt una leiçon de comentaris literaris, una brava leiçon de literatura, vegèt « lo ieu de l'escrit e lo ieu biografic» dins las doás òbras presentadas ; lo regentòt a plan inspirat la militanta de l'ensenhament de Montpelhièr, e lo libre editat en pichona edicion locala, del Gai Saber, l’o a portat una parallèla que me sembla tortuós : « passar d'una pedagogia respectuosa del monde a una pedagogia occitanista» ; l'interrogacion es interessanta e se dèu acompanhar sul pic per una question : « - de qu'es una pedagogia occitanista respectuosa del monde?».

Josiana Bru del CMDT de Tolosa (donc de la region administrativa), un acronim administratiu qu'amaga un ostal de la compilacion antropologica occitana ligada a la cançon, lo raconte popular e la musica, que vos gausi pas dire lo nom real (!), Josiana Bru, en francés, expliquèt sa jòia de trabalhar ambe lo contaire Andriu Lagarda, enregistraments e escrits. Dedins l'Ostal aquel, bastiment II de l'Ostal d'Occitània a Tolosa, s'i parla tanben d'accumular los racontes, en Andriu Lagarda es donc essencial per aquel trabalh unic a Tolosa.

Joan Eygun, umil editor associatiu, s'expliquèt coma passaire de mots, mas un passaire de mots per un autor especial per l'occitan de l'entorn tolzan, «d'un mèstre de paraulas», coma Lengadòc «ne coneguèt ambe Joan Bodon», o encara «Antòni Perbosc». Se podiá dire melhor ? Non. Los libres d'en Andriu Lagarda èran disponibles suls taulets, en companhiá dels libres de l'IEO Aude, al moment de l'aperitiu pagat per la comuna de Carbona arribava.

En parlar de la comuna, sembla que, per èstre «citoyen d'honneur» de la vila, títol creat per el, lo cònsol aguèsse gaitat wikipèdia per listar sonque 20 òbras d'en Andriu Lagarda, soi segur que l'umor de Joëlle Ginestet serà pro grand e del modèl d'en Andriu Lagarda per far seguir sa lista, lista de justament-amb-dificultat-per-claure-sus-doás-paginas, amb linhas picadas sarradas, mas lo cònsol aurà per escotar las intervencions del maitin, èra pas present. I a dins lo mitan politic, una granda ipocrisia sul tèma de la lenga occitana e dels aparaires (veire document junt).

Na Marie-Jeanne Verny a notat l'umor literari d'en Andriu Lagarda, sempre per exemple literari, es amb un gra d'umor que son filh a debutat la matinada per una question: « se cal pausar la question de la traduccion de l'occitan per aquesta matinada?» ; un buf de protestacion a pujat de l'aula pas encara emplenada, èrem a las 9h30 ; sembla que l'umor matinal es causa subtila e de familha, en çò dels Lagarda ; Sempre lo gra de rire del professor d'universitat, en explicar qu'es capable tanben d'o far en d'autras lengas que la francesa o l'occitana.

Sempre per l'umor, cal notar la pancarta comunala qu'establís que l'occitan es per l'activitat anciana de la vila, aital non podrèm listar dins los panèus de la vila una «plaça» Jules Ferry, o quitament una «carrièra» Gambetta ; benlèu que portaràn un jorn lo nom d'en Andriu Lagarda, e – per l'umor necite en politica- zo faràn SONQUE en occitan, quí sap dincal gra d'umor lo sistèma politic francés podrà elevar la lenga occitana ?

En Andriu Lagarda l'a suportat tantas annadas ambe un gra d'umor indispensable. Mas es estat talament productiu que segur lo personal politic l’a pas remarcat al nivèl que cal.

1. Lo jornal local, malgrat d'èstre pendent annadas, lo bilhet de Jordi Plantaurel, faguèt pas una linha d'anóncia sus aquesta reünion de Carbona.

2. Mai o mens çò que se pensa a Carbona a prepaus de l'occitan, una civilizacion desapareguda, vist lo biais de donar la signaletica dins la vila que barra la val de Garona dempuèi sègles.

-°-

Se cal pausar la question çaquelà, es pro present l’occitan dins la vila ?

Me soi sempre demandat perqué un panèu en occitan isolat se la politica es pas de rendre TOTA LA VISIBILITAT E DIGNITAT a la lenga occitana, e pertot ?

Quina es la diferéncia entre compassion politica o lingüistica e volontat politica reala ? Carbona dona un autre exemple. Notacion del professor, seriós e que respecta la dignitat occitana, signaletica a Carbona, pòt far bravament melhor.

A la devesa de l’occitanisme, los cocos.

Aquò farà fongtemps que la pensada unica portada pels comunistas a encontrat «un falord»* sonat Fèlix Castan ; a jamai poscut far dintrar de sa vida la pensada occitanista dins lo PCF ; èra plan considerat pendent mai de trenta annadas coma un falord politic dangierós pels militants del PCF. E coma la glèisa pels «bons cristians», los comunistas franceses an jamai fait d’ajornamiento sul tèma. L’estèla indica que las presas de paraula de Fèlix Castan son estadas per d’unas coma los «sants» libres de las messas, o practica regulara religiosa diversa, un revelator d’un pantais, arribar a convéncer lo pòble occitan qu’an la «santa» solucion, se sona recuperacion politica per ajudar d’unes militants de suportar las presas de pausicions pròchas del jacobinisme a París, coma los autres partits. En general, sabon pas quitament argumentar ambe las tradicions ancianas occitanas, la devesa sábon pas çò qu’èra, mas ne fan un complèxe perqué se son enganats pendent la guèrra l’Argèria.

Mas la CGT Spectacle velha encara a la pensada ortodòxa per l’occitanisme, sobretot dins lo mitan musical occitan, e las subvencions autrejadas.

La question que pausèri a Fèlix Castan un mes abans sa mòrt, espèra encara una responsa : me, «-quina es la diferéncia entre ciutadanetat e nacionalitat ?», un dicípol d’aquesta religion comunista franceses, religion ligada a la volorizacion en sens unic de la paraula sobre l’occitan se podrà fotografia ambe un sant personatge tolzan, Claude Sicre ;Lo Claudi Sicre a refusat de donar la question dins un debat «democratic» al moment de la famosa jornada sonada «forom» de las lengas, e que de fòrum a pas brica la realitat, a quitament una potencialitat de far fugir l’occitanisme qu’es pas decretat sant e ortodòxe, en general pro conservator del sistèma francés en Occitània, vist d’esquèrra. D’el Fèlix Castan ai pas agut la responsa, ai sonque agut un « – es una bona question» (esperavi res coma responsa, mas la non responsa explica plan perqué vòlon pas tractar lo subjecte, lo nacionalisme francés d’un Ernest Renan o Mauric Barrès). Aquel tipe de pensada se podrà legir dins L’Humanité, La Terre, Mesclum dins La Marseillaise, mas tanben dins Le Monde Diplomatique que fabrica un non-res-compreneson de çò que se debana en Catalonha. Aquel occitanisme comunista pensa que l’independéncia d’Argèria o de Catalonha, aurà pas consequéncias sus Occitània, e donc cal pas parlar de las errors d’aquel occitanisme comunista, o de las errors del comunisme francés (?).

Encara un còp, un encontre lomanhòl pòrta cada annada la «santa» paraula del debat comunista sus l’occitanisme, e s’autoproclama lo sol a o far … coma cal. Aquesta annada es la soma de las elitas «occitanistas» e pròches dels comunistas qu’es convidada, sonque eles, es clar que lo monilh servís de manièra de non pas pèrdre la «santa» paraula de Fèlix Castan. Sèm pas en Alemanha de l’Èst, mas la paret de Berlin es pas tombada dins lo cap de Daziron.

Donc dins un document imprimit e mandat vaquí mai de tres setmanas en pdf, ai poscut venificar lo tipe d’ostracisme que pòrta aquela pensada filha autoproclamada del Fèlix Castan ; se sembla que l’autoproclamacion fosquèsse pus gaire democratica per acceptar la question que pausèri a Fèlix Castan e qu’espèri d’el e d’autres comunista franceses, la responsa.

Aital una militanta de Montpelhièr a fait una remarca, ma fe, pro clara ; son entre mascles !

L’unica femna del programa imprimit, sembla èstre la secretari que sap las causas super-poeticas, e que de l’occitanisme ne dèu pas saber grand causa vist que l’ensenhament se pratica ges dins las formacions subvencionadas pels Conselhs Regionals d’Occitània. La poësia es causa simpatica, ges derengador per la «granda» pensada masclista d’un occitanisme d’òmes sants apòstols de la version comunista de l’occitanisme.

E coma la critica es arribada a l’ora, sul pic i aguèt cambiament, que foguèron mandats un pauc pertot per la correccion. An convidat l’estraztèga e protectriça de la bona pensada universitària, la Marrida Joana. Per saber quí es aquela Marrida Joana, o cal plan notar e legir aquí ; atencion es un tèxte fòrt e MESURAT per mantunas experiéncias e crotzament de discutidas, es pas un tèxte pensat a la lèsta.

Sembla qu’i aviá urgéncia, per credibilizar lo discors lomanhòl e lo fòrabandir del masclisme d’un occitanisme vièlh e que se dèu renovelar dempuèi 50 ans, sancierament en pensar a totas las professions que son l’occitanisme en viu.

Donc, en conclusion, es un endreit qu’es gaire utile a l’universalitat de l’occitanisme ; cal saber quí son e son listat ; cal èstre socialistas (ges del costat de Manolito Valse, donc) o comunistas (d’Occitània) per aver lo dreit de paraula. Aquela tria de la pensada sembla per son extremisme a-n aquela dels nacionalistas de dreita francesa, a a la pensada segura dels poders d’Alemanha de l’Èst, la paret es pas tombada dins l’occitanisme politic del XXIen sègle ; sempre lo retard al cap. Aquò podrà ajudar mantunes de pensar que la pensada aquela es pus d’actualitat, mas es malastrosament encara un verm per non pas ajudar de convéncer la populacion sancièra realament installada a viure en Occitània.

-°-

Quina comission europèa amb problèmas !

Tres personatges fan realament problèma :

Junker per son ròtle per recuperar Mittal a Luxemborg, veire un reportatge de ARTE-TV sul tèma. Coma primièr ministre de Luxemborg a acceptat las torpituds de l’empèri Mittal e aital destrusit los emplecs en Belgica e França. Cal notar qu’en Alemanha se son pas daissat far ; e lo Luxemborg a recuperat lo sièti de Mittal en Euròpa. Tirar la cobèrta a se…Junker es sonque aquò.

Navracsics per las seunas activitats politicas en contra lo ròtle que la comission li donariá, educacion, cultura e ciutadanetat. La LEDH ne parla, e a escrit als parlamentaris.

E la melhora es Cañete, candidat espanhòl e PPista, per la comission version espanhòla ; es un cap d’entrepresa petrolièra, e qu’aurà en carga … l’ecologia !

E dire que, per aver Junker, los socialistas se son colcats ! Mai tanben l’ALDE … Tot seriá bon per salvar l’Union Europèa dels bandits e dels lòbis entreprenarials, de la fauta d’etica politica, sociala e economica.

Aquela recenta comission qu’es pas encara passada devant lo Parlament Europèu, daissa l’anciana donar de leiçons de democracia als pòbles pro-europèus e non listats per la comission dels Estats-nacions, pòbles sotmetuts e que se quilhan e alara que repotègan.

Pel moment, lo Parlament a agut una censura relativament redusida per la darrièra comission ; e per aquela, es rasonable de pensar que Junker pòt damorar, Navracvics e Cañete (lo masclista e pòst-franquista) : la question se pausa realament ?

O alara es un suspenç per ajudar las camèras francesas d’arribar a filmar la procedura de presentacion d’aquela comission ?

Sembla que la comission que se prepara aguèsse gaire d’etica ; es una comission fargada pel PPE ! (votada pels socialistas e membres de l’ALDE tanben).

Nissa : Estupiditat nacionalista francesa

Lo fótbol es lo revelador de l’estupiditat francesa, estupiditat dels nacionalistas franceses e pas sonque al FN-RBM ! Christian Estrosi sembla combatre l’'idèa d’un nacionalisme expansionista francés intelligent.

Vesètz la darrièra : L’emplec ostentatòri de bandièra serà interdit, resumit de l’edicte de pachà local ; e l’usança ostentòri de la bandièra d’importacion francesa, lo 14 de julhet, o serà tanben ?

Se lo personal politic aviá la mendra bona educacion sul colonialisme francés, republican o imperial, benlèu que las estupiditats politicas vendrián pas de Nissa.

L’edicte del rei de Nissa oblida francament que Nissa èra pas francesa, quora an vist passar un referèndum manipulador e organizat per l’armada bonapartista francesa per ensenhar lo sol butletin per votar OUI a l’assimilacion modèl FN-RBM.

Quand Nissa e lo mèstre en collaboracion frances, Christian Estrossi mana, los edicte de Nissa semblan als edicte de l’AOS d’abans 1962, del temps que lo ministre socialista declarava la guèrra en Argèria.

Es pietadós que lo personal politic de la partidocracia francesa fasquèsse error istorica d’aquel nivèl. Pròva al mens que la basa de lor reflexion politica es nullíssima.

La sola responsa utila que cal bailar es de lor donar idèas positivas e pas sonque de pensar interdiccion republciana e francesa. Una revista sonada Magreb e que presenta una accion parisenca, assaja :

Son polemicas puèi trapar CONVIVÈNCIA

Entendi jà los esquerristas de Barcelona (CUP) o d’endancòm mai, soi xenofòbe benlèu mai, islamofòbe.

Lo tabó actual es parlar de l’integrisme musulman, sembla que ne cal pas escriure un mot ; sembla qu’es un pauc coma Le Figaro que refusa d’integrar dins las seunas informacions la visita d’anuèch al pòst de polícia d’en Nicolas Sarkozy…. per un afar de finançament de partit politic, l’UMP.

En Argèria de 1970, pas una femna portava lo velh (un petaçon sul nas), en tot cas, pas mai qu’en Euròpa. L’integrisme important d’Aràbia Saodita e los satellits èran inexistents, Internet tanpauc. En Argèria en 1970, èra pas jamai carnaval qu’en febrièr …

Anuèch France 24 tracta lo subjecte, devon èstre xenofòbes ?

Interdire a l’administracion francesa que respondèsse en occitan, als ciutadans occitan es un cinquantièr per la libertat lingüistica del ciutadan occitan, en Occitània.

Interdire de portar una crotz occitana en aràbia es una enfèrria, que las femnas en cotilhons an tanben.

Interdire lo fumeton del canabís es un entramble, o una jòia pel comèrç sosterran de Tolosa, e per la libertat de fumar.

Interdire a una monja de traversar un sauna de gai es un tortilhon a la libertat de saber ont mantunes òme i trapan lo dieu sèxe.

Interdire a un monge tibetan de traversar una bar de nuèch lesbic, es un tabastèl a la libertat de trapar clients ont la capolièra pensa bon per la chifra d’afar.

interdire als musulmans de crompar charantesas, es jà pensar que lo netejament de la mosquèa frena la libertat de legir Al Còran.

Etc.

Ara, l’important de costuma de l’Aràbia e de la Persia sembla èstre l’ultra-chic d’un carnaval permanent, dins las carrièras europèas, per mostrar SA religion ; se sona postura ostentatòria, coma l’explica lo nacionalista francés Christian Estrosi a Nissa a prepaus de las bandièras estrangièras.

La femna aital pròva, quora es musulmana, la seuna sotmission al dictat de l’òme ; ai jamai vist una linha dins Al Còran qu’explicava que caliá portar aiçò, ni pels òmes, ni per las femnas. Cal notar qu’aquel vestit dèu èstre utile dins un desert d’arènas finas ; o denegi pas, dèu èstre utile per quicòm.

Avèm agut catolics que se passejavan de temps en temps, femnas plan segur, dins las carrièras ambe lo vestit similar, benlèu mens a l’amagat… mas pas bric per tota la populacion de femnas, me sembla bravament un dictat masclista, los musulmans an una religion masclista (benlèu ?) ; podèm dobtar al XXIen sègle, car pel XIen sègle èra pas vertat dins Al Andalós…

Aquestes integristas musulmans fan de dòl a tota la religion musulmana, e tanben a las autras, seriá la rason perqué ne cal pas parlar de la responsabilitat dels capolièrs de musulmans de França qu’an acceptat aquel tipe de comportament e de revendicacion d’èstre musulman per aqueles integristas, e ambe aqueles vestits. Es pas lo vestit que fabrica la fe, o alara ai pas tot comprès dels tèxtes dits sacrats (que ai legit e que regreti pas de non pas acceptar tal coma son) ?

Per astre, e los malastres dels Occitans, los Catolics an un capolièr que decidís per totes-as, a còps es estupid (o cal reconéisser), mas sovent i a revòlta quora lo dictament es pron estupid, o lo dictament gaire en accòrd ambe la realitat de l’accion dels curats o avesques (per exemple en Occitània al XIen sègle).

Ara, me pausi la question, ne cal pas parlar d’aiçò ; quí ne trapa un interès alara, se ne parlèm pas, se n’escrivèm pas sul tèma ? Senon los extremistas anti-musulmans ? Es de dire lo que pensan que val melhor l’integrisme catolic puslèu que l’integrisme musulman ?

Personalament, soi per ne parlar, e per donar règlas claras e respectadas per totes-as dins un sistèma ciutadan (occitan ofrancés) que la règla es de non pas revendicar sa religion, amb vestits, o per una causa ostentatòria. Mas soi pas d’aqueles qu’oblídan las inquisicions contra los supausats integristas que demandan als Catolics d’èstre en accòrd ambe la Bíblia, lo sol libre qu’an jamai agut dins lor bibliotèca (testimòni de Jehovà per exemple). Cal trapar un bon balanç per conviure amassa, mas ne cal parlar.

La convivència demanda a Tolosa un sistèma educatiu occitan, en lenga occitana e francesa, per TOTES e TOTAS.

Serà pas en s’amagar sul tèma … la politica de l’Austruga es pas per aquel blòg ; sembla èstre la règla dins la premsa Internet e en lenga occitana.

L’òbra francesa per la planeta ?

L’administracion frnacesa òbra pels pòbles de França, enfin nos o vòlon far creire ambe l’etiqueta “service public”. Mas darrièr l’etiqueta francesa, i a un dangièr per aquesta planeta, França e la seuna administracion dels «affaires étrangères» o de la nucleocracia «bien française».

Aquò farà pas mai que quaranta annadas que l’administracion francesa, de servici public, s’encabora a vóler del nuclear ; ne pagarèm la factura lèu.

De mai, quora nos van pel monde, es per aumentar los afrontaments entre los pòbles ambe l’ajuda de l’Estat lo mai truand de la planeta l’Aràbia Saodita. Quí se remembre lo finançament de Ben Laden, se sovendrà que l’Aràbia Saodita i es pas per res ; benlèu que l’administracion francesa a la memòria corteta ?

La diplomacia francesa d'esquèrra o de dreita, tresena administracion d'Estat (francés e "republican") aprèp l'armada e l'Éducation Nationale, es autanplan dangierosa que l'Americana dels Bush ... Cal èstre fièr d’aquesta administracion e del seu nacionalisme comercial ? E dire qu’i a d’unes professors d’occitan qu’o an pas encara comprès a Montpelhièr !

Lo primièr sindicat francés de l’administracion es FO e UNSA, los primièrs de l’E.N. es FSU e UNSA… son contra la decentralizacion e l’aumentacion dels poders en regions non parisencas !

-°-

E per l’interior de l’Euròpa ? Es melhor ? QUÉ NON, es piège !

Château, Castèth, Castèl, defendèm-nos !

Quora la mai granda riquessa d’Occitània es atacada, cal mercejar Le Monde de nos informar, dins las paginas economias... Puèi cal informar los mèdias de tot escantilh, que la nocion de «château» es una traduccion del(s) famós(es) Castèth(s) del Ducat d’Aquitània, etiqueta(s) d’origina qu’assegurava(n) una riquessa al comèrç de Bordèu, la ciutat-pòrt d’exportacion cap a Bretanha (quora yèra independenta, e Vordel es alara la sol ciutat fòra Bretanha de portar un nom breton), puèi Anglatèrra e per fin los Estats hanseatics. A la finala es devengut lo vin mondialament conegut e apreciat. Anuèch es lo vin, mai tanben l’escòla enologica de Bordèu que fabrica referéncia, e una platafòrma mondiala de cotacions dels vins en botelha bordalesa. Es la perla de la riquessa d’Occitània. Coma Occitanista, es evident que non podèm daissar desgalhar aiçò per una tecnocracia legalista qu’es sempre de mai en mai luènh de las realitats occitanas.

Es normal que lo títol de «Château» fosquèsse protegit, mas es que las autoritats francesas o son pus ? Es que las autoritats europèas o seràn ? Fins finala, es que val pas melhor aver autoritats politicas localas per se-medish (coma díson a Bordèu) se prendre en carga.

E encara melhor, assegurar que lo nom «Château-Castèth-Castèl» fosquèsse plan lo nom de referéncia pertot al mond, en servar la lenga istorica del Ducat d’Aquitània abans 1453, e donc al moment de la mai granda riquessa de la ciutat ducala.

Aital en servar tot l’ensemble de las nominacion presentas, antropologicas, lingüisticas e passadas, Bordèu probariá d’anterioritat, l’istoricietat dels vins aqueths (coma díson a Bordèu), e donc l’assegurança d’èstre bravament diferent dels autres vins ! sense aver mestièr de quemendar a Brussèls o paris, un dreit que se farà sonque jorn quora los dreits del Ducat serà tornat a Bordèu, quora l’autoritat de Bordèu tornarà.

Benlèu que cal pensar al camin que los Catalans an sabut prendre dempuèi un sègle sul subjecte del dreit catalan e de la dignitat, per non pus quemendejar, benlèu qu’i cal soscar seriosament.

Made in France … cal èstre solidari ?

Apareis una vertadièra campanha per crompar … francés. es de dire crompar las automòbils que son fabricadas al nòrd de l’Estat republcian francés, continental europèu (un site Internet ajuda, ne fasèm la publicitat dins LeParisien-Aujourd’hui, jornal distribuat pertot dins l’impèri continental europèu francés, e republican çaquelà ; i a pas una usina de Peugeot o Renault, o Citroën o Toyota en Occitània. I a jamai agut de politica parisenca per desvolopar una industria automobila en Occitània, donc suportarèm pas la desfaita industriala aquesta. Perqué èstre solidari ara ? Perqué Occitània deuriá èstre solidari d’una abséncia de 60 annadas de politica industriala en Occitània ?

Donc quora un jornal parisenc prepausa mantunas paginas per sosténer l’industria francesa, es aquela del nòrd, aquela de lor espaci regional de difusion, del regionalisme del Jornal du Dimanche ; aquel regionalisme es un nacionalisme d’expansion, una imposicion per totes los mejans potencial d’una sola vision economica, de moment que passa per París.

Lo jornal parisen jòga alara lo seu ròtle de premsa parisenca, regionalisme d’expansion pel mercat-Estat-nacion parisenc, res de mai ; perqué la premsa aquesta se servís del sistèma nacionalista de difusion de la premsa per existir sobre aquel mercat-Estat-nacion, ambe l’ajuda de la CGT LIVRE, mai o mens eficaça (çaquelà).

De mai, quora son els, los nacionalistas franceses fan croimpas, zo fan per las entrepresas alemandas ! e sovent se farà en anglés, melhor qu’en occitan (veire bilhet següent d’una ecologista que repotega contra l’occitan e son emplec en Provènça, nacionalisme lingüistic assumit, coma la pròsa de Mèstre Jourdain dins Molière).

Alara, devèm èstre solidari ambe aquel tipe de pensada francesa que nos engana sempre ?

Estimar Occitània es crompar coma l’estimatz, en evitar de crompar francés, per l’automobil.

Besièrs ciutat tocada pel vielhum politic ?

Aprèp tres jornadas dins la vila, ai participat a Fèsta d’Òc, ai agut l’impression d’un vielhum politic reala. E sembla qu’aquò se sentís dins los comèrçes locals, la comuna o sap mas sembla pas aver près conciéncia que sonque dempuèi tres o quatre meses, dempuèi las eleccions benlèu.

En arribar a Besièrs las doás setmanas passadas ai remarcat un panèu, per una jornada sobre la franquesa en matièra de comèrçe ; es vertat tanben que fauta pas de luòcs plan plaçats per desvolopar una activitat economica, en centre ciutat.

Dins l’organizacion de la Fèsta d’Òc se sentís una volontat de far foncionar un sistèma cultural qu’a foncionat dinca ara, sense res cambiar, sense gaire de volontat de se pausar questions, per la melhora generala de la politica publica, passada e futura. Ai agut confirmacion que los comèrçes an agut l’informacion a posite, per Fèsta d’Òc, mas son pas venguts la quérre ; i a donc un real problèma. Car en visitaz dons quasimnt pendent 2 setmanas, cap òtel (que i soi estat, 2 òtels) an agut l’informacion, mais tanben totes los restaurants qe m’an recebuts, cap aviá una aficha o un PVD, papièr viste donat.

Vertat es que lo Poligòne novelament creat a pas degun agradar als botiguièrs que damóran.

E çaquelà la ciutat amerita d’èstre melhor valorizada e segur i a una actializacion d’una politica de far. Aprèp la «La République dévoyée», Raimond Couderc podrà segurament pensar a una vila sense via o sense direccion clara pel futur. Me sembla bon per Besièrs, per li mostrar pas la via del cementèri urban, per valorizar la vila anciana, ambe tantes potencials toristics e urbanistics.

Sembla qu’i a urgéncia, e es benlèu tardièr per reviscolar l’afar abans las eleccions municipalas venentas.

La cantarena es un festenal qu’emplega pas l’occitan dins sa comunicacion…. nimai la comuna.

Aprèp Argèria, Corsega, tot es preste per la violéncia e l’afrontament !

La novèla semblava una nhòrla coma un drac en montanha de Savòia, lo FLNC tòrna ! L’informacion m’es arribada primièr pel net dos jorns abans la publicacion dins Corse-Matin, del grope parisenc de premsa.

Mas uèi, la novèla se comprendrà puslèu, vist que fRANÇA tòrna prendre la via argeriana ambe Corsega. Los nacioanlistas argerians son estats empresonats, e son estats questionats per la negociacion aprèp lo cambiament de republica, de la IVena a la Vena !

Lo FLNC sorgís del maquís, e la justícia francesa refusa de veire las seunas errors, lo sistèma politic francés se sap protegir, la Vena republica es ara poirrida (o sabiam mas es confirmacion, encara), lo bonapartisme es aquí per regular lo colonialisme republican francés, parier que la IVena republica. Cap regime democratic francés podrà ajudar a espelir la democracia pels pòbles sotmetuts.

Se lo ridicul matava, fRANÇA seriá mòrta.

Damora pus que la justícia europèa ; e veirèm se las fòrças bonapartistas francesas seràn mai fòrta que las espanhòla, d’ara enlà la violéncia es relançada en Corsega, mercés a las pseudo justícia francesa.

L’Estat espanhòl condamnat per la justícia europèa a leberar los presonièrs politics bascos…. Res n’explica tot aiçò dins la premsa francesa, es l’incompreneson a Madrittt o Parísss.

Avèm a París e Madrid, los meteisses regimes, installats contra los pòbles, aqueles que son supausats èstre sotmetuts a la lei de Madrit-Castilha (refús del referèndum contra la constitucion madrilenca actuala), o París/Seine (Iscla de Corsega crompada a Gènova contra l’avejaire dels poders de l’Iscla, la republica de Paoli).

Es lèu indispensable que la democracia s’installèssen en Euròpa per totes los pòbles, totas las nacions sense Estat.

Defendre las dignitats de las nacions sense Estat, es defendre Occitània. Sèm pus brica al nivèl de la «defense des langues régionales ou les patois» coma mantunes nos vòlon acantonar.

-°-

(al mens 1 $bn de tròp per fRança)

Alan Stivell crida a manifestar lo 31 de març 2012.

Primièra responsa als “encoratjaments” a manifestacion venguts de Marselha dins lo discors del candidat-president Nicolas Sarkozy, e de l’abséncia reala de politica dels elegits UMp-NC en fR-nça.

Alan Stivell crida a manifestar .

Nos podèm que nos associar.

-°-